- De termijn voor het geven van een beschikking wordt opgeschort met ingang van de dag na die waarop het bestuursorgaan: a. de aanvrager krachtens artikel 4:5 uitnodigt de aanvraag aan te vullen, tot de dag waarop de aanvraag is aangevuld of de daarvoor gestelde termijn ongebruikt is verstreken, of b. de aanvrager mededeelt dat voor de beschikking op de aanvraag redelijkerwijs noodzakelijke informatie aan een buitenlandse instantie is gevraagd, tot de dag waarop deze informatie is ontvangen of verder uitstel niet meer redelijk is.
- De termijn voor het geven van een beschikking wordt voorts opgeschort: a. gedurende de termijn waarvoor de aanvrager schriftelijk met uitstel heeft ingestemd, b. zolang de vertraging aan de aanvrager kan worden toegerekend, of c. zolang het bestuursorgaan door overmacht niet in staat is een beschikking te geven.
- In geval van overmacht deelt het bestuursorgaan zo spoedig mogelijk aan de aanvrager mede dat de beslistermijn is opgeschort, alsmede binnen welke termijn de beschikking wel tegemoet kan worden gezien.
- Indien de opschorting eindigt, doet het bestuursorgaan daarvan in de gevallen, bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, of het tweede lid, onderdelen b en c, zo spoedig mogelijk mededeling aan de aanvrager, onder vermelding van de termijn binnen welke de beschikking alsnog moet worden gegeven.
←
Terug 4:14 · Uitstel melden aan de aanvrager
Verder 4:17 · De dwangsom bij niet tijdig beslissen
→
Artikel 4:15 Awb: Opschorting van de beslistermijn
Opschorting van de beslistermijn
Wettekst
Toelichting
De beslistermijn loopt niet altijd door. Deze bepaling zet de klok stil in situaties waarin het niet redelijk is het bestuursorgaan de tijd aan te rekenen: een onvolledige aanvraag, informatie die uit het buitenland moet komen, uitstel waarmee de aanvrager instemt of vertraging die hij zelf veroorzaakt, en overmacht. Zolang de termijn is opgeschort, telt die tijd niet mee en loopt er geen dwangsom.
Opschorten is iets anders dan verlengen. Bij verlenging krijgt het bestuursorgaan er tijd bij; bij opschorting wordt de resterende termijn bevroren en loopt hij daarna verder. Waren er nog drie weken over, dan zijn er na afloop nog steeds drie weken over.
Opschorting bij een onvolledige aanvraag
Het eerste lid, onderdeel a, sluit aan bij artikel 4:5 Awb: nodigt het bestuursorgaan de aanvrager uit om de aanvraag aan te vullen, dan staat de termijn stil vanaf de dag na die uitnodiging. De klok gaat weer lopen op de dag waarop de aanvraag is aangevuld, of op de dag waarop de daarvoor gegeven termijn ongebruikt verstrijkt. Wie twee weken krijgt om een ontbrekend huurcontract na te sturen en dat op dag drie doet, verliest maar drie dagen. Voorwaarde is wel dat er werkelijk iets ontbrak en dat de aanvrager uitdrukkelijk de kans kreeg om het binnen een bepaalde termijn aan te leveren. Alleen laten weten dat het dossier niet compleet is, of vragen om stukken die voor de beslissing niet nodig zijn, is niet genoeg om de klok stil te zetten.
Informatie uit het buitenland
Onderdeel b van het eerste lid ziet op het geval dat voor de beslissing redelijkerwijs informatie van een buitenlandse instantie nodig is, bijvoorbeeld over een diploma of over inkomen. De opschorting begint pas nadat het bestuursorgaan de aanvrager heeft laten weten dat het die informatie heeft opgevraagd, en eindigt zodra de informatie binnen is of verder wachten niet meer redelijk is. Die laatste woorden voorkomen dat een zwijgende buitenlandse instantie een vrijbrief wordt om de aanvraag oneindig aan te houden.
Instemming, eigen vertraging en overmacht
- Schriftelijke instemming — het tweede lid, onderdeel a, vraagt om uitstel waarmee de aanvrager schriftelijk heeft ingestemd, en alleen voor de periode waarvoor die instemming geldt. Een telefonisch "dat is prima" is dus geen grondslag.
- Vertraging die aan de aanvrager is toe te rekenen — onderdeel b vangt de gevallen op waarin de aanvrager de behandeling ophoudt, bijvoorbeeld door een afgesproken bezoek ter plaatse telkens te laten verzetten of een gevraagde machtiging lange tijd niet te ondertekenen.
- Overmacht — onderdeel c geldt zolang het bestuursorgaan door overmacht niet kan beslissen. In de rechtspraak is uitgekristalliseerd dat dit eng wordt uitgelegd: het moet gaan om een werkelijke onmogelijkheid, niet om drukte, ziekte van een medewerker of een achterstand. Dat behoort tot de eigen bedrijfsvoering.
Melden dat de klok stilstaat en weer gaat lopen
Bij overmacht moet het bestuursorgaan de aanvrager zo snel mogelijk laten weten dat de termijn is opgeschort én binnen welke termijn de beschikking wel te verwachten is. Het vierde lid voegt daar een tweede meldplicht aan toe: eindigt de opschorting in het geval van buitenlandse informatie, toerekenbare vertraging of overmacht, dan meldt het bestuursorgaan dat zo snel mogelijk, met de termijn waarbinnen de beschikking alsnog moet komen.
Een voorbeeld
Een aanvraag komt binnen op 1 februari; de termijn is acht weken en loopt dus tot 29 maart. Op 10 februari vraagt de gemeente om een ontbrekend uittreksel en geeft daarvoor tot 24 februari de tijd. De aanvrager stuurt het stuk op 20 februari. De termijn stond negen dagen stil en schuift daarmee op naar 7 april. Wordt op 8 april nog niets beslist, dan kan de gemeente in gebreke worden gesteld.
In de praktijk
- Voor de aanvrager — houd zelf bij welke dagen de klok stilstond. Bij een geschil over de dwangsom draait alles om die telling.
- Voor het bestuursorgaan — leg opschorting en het einde ervan schriftelijk vast, met datum. Een opschorting die alleen in het interne systeem staat, is moeilijk hard te maken.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is een aanvraag aangevuld en loopt de beslistermijn weer?
De Afdeling bestuursrechtspraak legt uit wanneer een aanvraag is aangevuld in de zin van artikel 4:15, eerste lid, onder a: pas als alle door het bestuursorgaan gevraagde aanvullende gegevens zijn aangeleverd. Zolang dat niet zo is, blijft de beslistermijn opgeschort; dat past bij de bedoeling van de wetgever en bij de noodzaak het einde van de opschorting duidelijk te kunnen vaststellen, mede omdat anders een vergunning van rechtswege kan ontstaan. Dat aanvragers de gegevens in de praktijk vaak in delen aanleveren, maakt dat niet anders.
-
Wanneer moet de aanvrager schriftelijk met uitstel instemmen?
De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat de schriftelijke instemming met uitstel, bedoeld in artikel 4:15, tweede lid, onder a, moet zijn gegeven voordat de beslistermijn afloopt; dat het verloop van de procedure steeds in overleg met de aanvrager ging, is niet genoeg. Ook verwerpt de Afdeling het standpunt dat die eis alleen de aanvrager beschermt: uit de bepaling en haar totstandkoming volgt dat niet, zodat ook een derde zich erop kan beroepen. Omdat niet tijdig schriftelijk was ingestemd, was de vergunning van rechtswege verleend.
-
Moet het bestuursorgaan melden dat de termijn is opgeschort?
De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat de vertraging door het op verzoek van de betrokkene verzetten van een hoorzitting aan haar is toe te rekenen, zodat de termijn op grond van artikel 4:15, tweede lid, onder b, is opgeschort. Dat het bestuursorgaan haar niet over het begin van die opschorting heeft ingelicht, maakt dat niet anders: de mededelingsplicht van het derde lid geldt alleen bij overmacht van het bestuursorgaan. Ook het ontbreken van de mededeling over het einde van de opschorting uit het vierde lid doet aan de opschorting niet af.
-
Kan de beslistermijn nog worden opgeschort nadat die is verstreken?
De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat aan een opschorting van de beslistermijn geen betekenis toekomt als die termijn al was verstreken. Het college had niet binnen acht weken beslist en ook geen verlenging als bedoeld in artikel 4:14, derde lid, gegeven, zodat de termijn al was afgelopen voordat de gestelde instemming met uitstel aan de orde kwam. De latere ingebrekestellingen waren daarom niet te vroeg ingediend.
-
Kan opschorting vooraf in een afspraak worden geregeld?
De Centrale Raad van Beroep oordeelt dat voor opschorting van de beslistermijn op grond van artikel 4:15, eerste lid, onder a, nodig is dat het bestuursorgaan de aanvrager daadwerkelijk uitnodigt de aanvraag aan te vullen. Een afspraak waarin bij voorbaat is bepaald dat de beslissing wordt uitgesteld tot de aanvraag op een bepaald formulier is gedaan, levert die opschorting dus niet op. Omdat de eerste opschorting pas na de acht weken plaatsvond, was de beslistermijn overschreden en was een dwangsom verschuldigd.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.