Artikel 2:10 Awb: De kennisgeving bij een bericht in de berichtenbox

Artikel 2:10 Awb hoort bij een verzendwijze die inmiddels heel gewoon is geworden: het bestuursorgaan stuurt het bericht niet naar de geadresseerde toe, maar zet het klaar in een systeem waar de geadresseerde het zelf kan ophalen. Een berichtenbox, een klantportaal, een digitaal dossier. Het bericht komt dan niet binnen bij de ontvanger — de ontvanger moet er zelf naartoe.

Dat schept een risico dat de wetgever niet heeft willen laten liggen. Wie niet weet dat er post klaarstaat, kijkt niet, en mist zo een termijn. Het eerste lid verplicht het bestuursorgaan daarom om de geadresseerde binnen 48 uur elektronisch mee te delen dat een bericht voor hem toegankelijk is geworden.

De kennisgeving zelf

De kennisgeving is een aparte handeling naast het bericht. Zij is kort van inhoud — er staat dát er iets klaarstaat, niet wát erin staat — en wordt langs een andere weg verzonden dan het bericht zelf, meestal per e-mail of sms naar een adres dat de geadresseerde heeft opgegeven.

De termijn van 48 uur is een maximum, geen streefwaarde. In de praktijk gaat de notificatie vrijwel altijd direct mee met het klaarzetten van het bericht.

Er is één uitzondering: de geadresseerde die heeft laten weten zo'n kennisgeving niet te willen ontvangen. Wie die keuze maakt, neemt daarmee het risico over dat hij zelf regelmatig moet kijken.

Meer dan één voorziening

Het derde lid regelt een praktische samenloop. Gebruikt een bestuursorgaan zowel de landelijke voorziening voor elektronisch berichtenverkeer als bedoeld in de Wet digitale overheid als een eigen portaal, dan kan worden volstaan met één kennisgeving in die eerste voorziening.

Zonder die regel zou de burger bij elk bericht twee of drie notificaties krijgen, of erger: zou het bestuursorgaan er een moeten kiezen zonder te weten welke de burger leest. Het tweede lid van dit artikel is nog niet in werking getreden.

Het echte belang: de termijn

De kern van dit artikel zit niet in de kennisgeving zelf maar in wat er gebeurt als zij uitblijft. Artikel 2:22 Awb bepaalt dat een termijnoverschrijding niet aan de geadresseerde wordt tegengeworpen als de kennisgeving niet is verzonden, en evenmin als hij haar niet heeft ontvangen en hem redelijkerwijs geen verwijt treft.

Voor een burger die de bezwaartermijn heeft laten verlopen omdat er nooit een notificatie kwam, is dat de reddingsboei. Voor een bestuursorgaan is het de reden om de notificatie zorgvuldig in te richten en de verzending ervan vast te leggen: op grond van artikel 2:25 Awb rust de bewijslast op het bestuursorgaan.

Komt de kennisgeving niet aan, dan geldt bovendien artikel 2:11 Awb, tweede lid: het bestuursorgaan verzendt haar nogmaals of spant zich in om de geadresseerde langs andere weg te bereiken en te vertellen wat hij kan doen om notificaties wél te ontvangen.

Praktische aandachtspunten

Voor de burger is de belangrijkste les om het notificatieadres actueel te houden. Een oud e-mailadres in de berichtenbox is een veelvoorkomende oorzaak van gemiste termijnen bij digitale post.

Voor het bestuursorgaan geldt dat het klaarzetten van het bericht en het versturen van de notificatie technisch aan elkaar gekoppeld moeten zijn. Twee losse processen betekent vroeg of laat een bericht zonder notificatie — en daarmee een termijnoverschrijding die de geadresseerde op grond van artikel 2:22 Awb niet kan worden tegengeworpen.