- Indien hoger beroep is ingesteld, kan degene die ook hoger beroep had kunnen instellen, incidenteel hoger beroep instellen. De voorschriften omtrent het hoger beroep zijn van toepassing, tenzij in deze titel anders is bepaald.
- Het incidenteel hoger beroep wordt ingesteld binnen zes weken nadat de hogerberoepsrechter de gronden van het hoger beroep aan de desbetreffende partij heeft verzonden.
- Binnen vier weken nadat de hogerberoepsrechter de gronden van het incidenteel hoger beroep aan partijen heeft verzonden, kunnen deze partijen schriftelijk hun zienswijze omtrent het incidenteel hoger beroep naar voren brengen.
- De hogerberoepsrechter kan de in het tweede en derde lid genoemde termijnen verlengen of, indien hij het hoger beroep behandelt met overeenkomstige toepassing van afdeling 8.2.3, verkorten.
- Voor het incidenteel hoger beroep is geen griffierecht verschuldigd.
←
Terug 8:109 · Wat hoger beroep aan griffierecht kost
Verder 8:111 · Wanneer incidenteel hoger beroep blijft staan
→
Artikel 8:110 Awb: Incidenteel hoger beroep instellen
Incidenteel hoger beroep instellen
Wettekst
Toelichting
Dit artikel geeft een tweede kans aan de partij die zelf berustte in de uitspraak van de rechtbank. Stelt de andere partij hoger beroep in, dan kan wie ook zelf hoger beroep had kunnen instellen alsnog opkomen tegen onderdelen van de uitspraak die hem niet bevielen. Dat heet incidenteel hoger beroep. Het is een reactie op andermans stap, en het kost geen griffierecht.
De ratio is eerlijke procesvoering. Wie een uitspraak deels verliest maar per saldo tevreden is, laat het er vaak bij zitten om het conflict niet te rekken. Zonder deze regeling zou die partij daarvoor worden gestraft zodra de wederpartij toch doorprocedeert: haar eigen hogerberoepstermijn is dan al verstreken en zij kan alleen nog verdedigen, niet aanvallen. Het incidenteel hoger beroep herstelt dat evenwicht.
Wie het kan instellen
De kring is dezelfde als bij gewoon hoger beroep: iedereen die zelf hoger beroep had kunnen instellen. Op het incidenteel hoger beroep zijn bovendien alle voorschriften over het gewone hoger beroep van toepassing, tenzij de titel over hoger beroep iets anders bepaalt. Voor de vorm van het geschrift, de gronden en de behandeling verandert er dus niets.
De termijnen
- Zes weken voor het incidenteel hoger beroep. Die termijn begint niet bij de uitspraak van de rechtbank, maar op het moment dat de hogerberoepsrechter de gronden van het gewone hoger beroep naar de betrokken partij stuurt. Pas dan weet je immers wat de ander aanvoert en of je zelf nog iets wilt.
- Vier weken voor een zienswijze. Nadat de gronden van het incidenteel hoger beroep zijn verzonden, kunnen partijen daar binnen vier weken schriftelijk op reageren. Zo krijgt ook de oorspronkelijke indiener de gelegenheid zich te verweren tegen de nieuwe punten.
- De rechter kan schuiven. Beide termijnen kunnen worden verlengd. Behandelt de hogerberoepsrechter de zaak versneld, dan kan hij ze juist verkorten.
Voor het incidenteel hoger beroep is geen griffierecht verschuldigd. Dat past bij het karakter ervan: je bent niet degene die de zaak in hoger beroep heeft gebracht, je reageert erop. Het maakt de drempel om alsnog je eigen bezwaren op tafel te leggen bewust laag.
Een voorbeeld
Een omwonende vecht een omgevingsvergunning aan. De rechtbank geeft hem op één punt gelijk over de geluidsnormen, maar wijst zijn bezwaren over parkeren af. Hij besluit het daarbij te laten. De vergunninghouder stelt echter hoger beroep in tegen het geluidsoordeel. Zodra de omwonende de gronden daarvan ontvangt, heeft hij zes weken om incidenteel hoger beroep in te stellen en alsnog het parkeeroordeel ter discussie te stellen. Kosteloos, en zonder dat hij eerder had hoeven procederen.
In de praktijk
- Let op het startmoment. De klok gaat lopen bij verzending van de gronden van het hoger beroep, niet bij ontvangst van het hogerberoepschrift zelf. Noteer die datum zodra de brief van de hogerberoepsrechter binnenkomt.
- Beperk je niet tot verweer. Wie alleen reageert op de argumenten van de ander, kan geen wijziging van de uitspraak in eigen voordeel krijgen. Daarvoor moet je uitdrukkelijk incidenteel hoger beroep instellen.
- Denk aan de samenhang. Wat er gebeurt als het gewone hoger beroep sneuvelt of wordt ingetrokken, staat in artikel 8:111 Awb, en het voorwaardelijk incidenteel hoger beroep is geregeld in artikel 8:112 Awb.
- Voor het bestuursorgaan: ook een orgaan dat gedeeltelijk in het ongelijk is gesteld kan incidenteel hoger beroep instellen, bijvoorbeeld tegen een proceskostenveroordeling, zodra de burger doorprocedeert.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is een stuk een incidenteel hoger beroep?
De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat het niet beslissend is dat een partij zelf zegt incidenteel hoger beroep in te stellen. De aanleiding moet liggen in het hoger beroep van de wederpartij, en de indiener moet ermee willen bereiken dat hij er beter van wordt dan hij na de uitspraak van de rechtbank stond, of willen voorkomen dat hij er slechter van wordt als het hoger beroep van de ander slaagt. De brief van de burgemeester deed niets meer dan de gronden van de andere partij ondersteunen en gold daarom niet als incidenteel hoger beroep.
-
Moet een incidenteel hoger beroep gronden tegen de uitspraak bevatten?
De Centrale Raad van Beroep oordeelt dat niet de benaming van het stuk beslissend is, maar of daarin gronden staan waarmee de uitspraak van de rechtbank wordt bestreden. Een brief die alleen reageert op het hoger beroep van de wederpartij is geen incidenteel hoger beroep, maar een schriftelijke uiteenzetting. De daarin aangevoerde gronden worden wel meegewogen, omdat het hoger beroep ook de eerdere beroepsgronden omvat.
-
Kan incidenteel hoger beroep hetzelfde doel hebben als het hoger beroep?
De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat wie met zijn incidenteel hoger beroep hetzelfde nastreeft als de partij die principaal hoger beroep instelde, geen incidenteel hoger beroep instelt: hij komt bij een geslaagd hoger beroep immers niet in een slechtere positie. Ook geldt dat de termijn voor incidenteel hoger beroep pas gaat lopen als de rechter de gronden van het hoger beroep heeft verzonden; is een hoger beroep niet-ontvankelijk verklaard omdat gronden ontbraken, dan is die termijn nooit begonnen. Het stuk is daarom behandeld als een te laat ingediend gewoon hoger beroep en niet-ontvankelijk verklaard.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.