Artikel 8:74 Awb: Het griffierecht terugkrijgen na beroep

Dit artikel gaat over het geld dat u vooraf aan de rechtbank moest betalen om uw beroep in behandeling te krijgen: het griffierecht. Verklaart de bestuursrechter uw beroep gegrond, dan neemt hij in dezelfde uitspraak op dat het bestuursorgaan dat bedrag aan u vergoedt. In alle andere gevallen mág de rechter dat bepalen, maar hij is er niet toe verplicht.

De gedachte erachter is eenvoudig. Het griffierecht is een drempel die moet voorkomen dat mensen lichtvaardig procederen. Blijkt achteraf dat u terecht naar de rechter bent gestapt, dan hoort die drempel niet voor uw rekening te komen maar voor die van het bestuursorgaan dat het gebrekkige besluit nam.

Bij een gegrond beroep gaat het automatisch

Het eerste lid laat de rechter geen ruimte: bij gegrondverklaring houdt de uitspraak "tevens in" dat het griffierecht wordt vergoed. U hoeft er dus niet om te vragen en de rechter mag het niet vergeten of achterwege laten omdat u maar op één punt gelijk kreeg. Ook een gedeeltelijk gegrond beroep is een gegrond beroep.

Twee dingen zijn belangrijk. De vergoeding gaat naar de indiener van het beroepschrift en betreft het door hem betaalde bedrag. En de betaling komt van het bestuursorgaan, niet van de rechtbank: de uitspraak is de grondslag waarop u het bedrag bij het bestuursorgaan kunt opeisen.

De overige gevallen: een kan-bepaling

Het tweede lid geeft de rechter de vrijheid om ook bij een andere afloop vergoeding toe te kennen, geheel of gedeeltelijk. Dat is bedoeld voor situaties waarin u formeel geen gelijk krijgt, maar het bestuursorgaan wel aanleiding gaf om te procederen. Denk aan een besluit dat pas tijdens de beroepsprocedure begrijpelijk wordt gemotiveerd, of aan een bestuursorgaan dat hangende beroep alsnog geeft waar u om vroeg.

Een voorbeeld. Iemand stelt beroep in omdat de gemeente maar niet beslist op zijn aanvraag. Twee weken voor de zitting neemt de gemeente alsnog het gevraagde besluit. Het beroep heeft daarmee zijn belang verloren en wordt niet-ontvankelijk verklaard. De rechter kan op grond van het tweede lid toch bepalen dat de gemeente het griffierecht vergoedt, omdat de procedure nodig was om beweging te krijgen.

In de praktijk

• Bewaar uw betaalbewijs: vergoed wordt het bedrag dat u daadwerkelijk hebt betaald. Bij twijfel over de hoogte helpt het bankafschrift.
• Vraag er toch om: voor het tweede lid is het verstandig om in uw stukken of op de zitting uitdrukkelijk te vragen om vergoeding en uit te leggen waarom het bestuursorgaan de procedure heeft uitgelokt.
• Voor het bestuursorgaan: een besluit dat hangende beroep wordt hersteld, leidt vrijwel altijd tot vergoeding van het griffierecht. Repareer een gebrek dus liever al in de bezwaarfase.

- Betaal uit eigen beweging: het bestuursorgaan hoeft niet te wachten tot de burger aanklopt; de uitspraak spreekt voor zich.

Verhouding tot andere artikelen

Artikel 8:41 Awb regelt de heffing van het griffierecht: wie het moet betalen, en wat er gebeurt als niet op tijd wordt betaald. Daar staat ook wat er met het griffierecht gebeurt als u uw beroep zelf intrekt. Doet u dat omdat het bestuursorgaan u geheel of gedeeltelijk tegemoetkomt, dan moet het bestuursorgaan u het griffierecht vergoeden; daar is geen beslissing van de rechter voor nodig (artikel 8:41 Awb, zevende lid). Trekt u om een andere reden in, dan mag het bestuursorgaan het griffierecht vergoeden, maar dat hoeft niet. Dit artikel geldt alleen voor de uitspraak in eerste aanleg; voor hoger beroep staat een eigen regeling in artikel 8:114 Awb. De vergoeding van de kosten van rechtsbijstand en andere proceskosten staat los van het griffierecht en is geregeld in artikel 8:75 Awb. Wordt het beroep ingetrokken omdat het bestuursorgaan aan u tegemoetkomt, dan biedt artikel 8:75a Awb een aparte route voor een kostenveroordeling.