Artikel 10:43 Awb: Schorsing tijdens het vernietigingsonderzoek

Dit artikel geeft het bestuursorgaan dat bevoegd is een besluit te vernietigen de mogelijkheid dat besluit alvast te schorsen zolang het onderzoekt of vernietiging nodig is. Schorsen betekent dat het besluit tijdelijk geen werking heeft: de vergunning geldt niet, het geld wordt niet uitbetaald, de regeling wordt niet toegepast. Het besluit verdwijnt niet, het staat stil.

De reden voor deze bevoegdheid is praktisch. Onderzoeken of een besluit in strijd is met het recht of het algemeen belang kost tijd, en in die tijd kan het besluit onomkeerbare gevolgen krijgen. Geld dat is uitbetaald komt moeilijk terug, een gesloopt gebouw staat er niet meer. Met een schorsing zet het toezichthoudende bestuursorgaan de situatie op pauze totdat het weet wat het wil.

Wie mag schorsen

Alleen het bestuursorgaan dat ook bevoegd is tot vernietiging kan schorsen. De twee bevoegdheden horen bij elkaar: schorsen dient alleen om een mogelijke vernietiging voor te bereiden en staat niet op zichzelf. Wie niet mag vernietigen, mag ook niet schorsen. Omdat de vernietigingsbevoegdheid volgens artikel 10:34 Awb alleen bij wet kan worden verleend, ligt daarmee ook vast wie kan schorsen.

Alleen hangende het onderzoek

De schorsing mag worden ingezet zolang wordt onderzocht of er reden is tot vernietiging. Zij is dus doelgebonden: schorsen om een besluit dat men politiek onwelgevallig vindt maar even tegen te houden, past niet binnen dit artikel. Er moet een serieuze vraag liggen over strijd met het recht of met het algemeen belang, want dat zijn volgens artikel 10:35 Awb de enige gronden waarop uiteindelijk kan worden vernietigd.

Aan de schorsing zitten stevige gevolgen vast. Artikel 10:44 Awb bepaalt hoe lang zij mag duren en dat zij maar één keer kan worden verlengd. Artikel 10:40 Awb voegt daaraan toe dat het besluit na afloop van de schorsing niet meer kan worden vernietigd. De schorsing geeft dus tijd, maar zet tegelijk een deadline op de eigen besluitvorming. Welke vernietigingsregels ook op het schorsingsbesluit van toepassing zijn, staat in artikel 10:45 Awb.

Een voorbeeld. Een gemeente stelt een regeling vast waarmee ondernemers in het centrum een bijdrage kunnen krijgen voor gevelverbetering. Het toezichthoudende bestuursorgaan twijfelt of die regeling in overeenstemming is met hogere regelgeving en schorst het besluit. Gevolg: er worden voorlopig geen bijdragen uitbetaald. Blijkt na onderzoek dat de regeling deugt, dan wordt de schorsing opgeheven en kan de gemeente alsnog aan de slag. Blijkt het tegendeel, dan kan het besluit binnen de duur van de schorsing worden vernietigd.

In de praktijk

• Voor het toezichthoudende bestuursorgaan: schors alleen als er echt iets stil moet komen te liggen, en bepaal de duur realistisch. Een te korte schorsing kan het onderzoek onder tijdsdruk zetten, terwijl verlengen maar één keer mag.
• Voor het bestuursorgaan dat het besluit nam: gebruik de schorsingsperiode om zelf te herstellen. Het besluit intrekken of aanpassen is vaak sneller en minder ingrijpend dan afwachten tot er wordt vernietigd.
• Voor burgers en bedrijven: een schorsing merkt u doordat een besluit niet wordt uitgevoerd terwijl het niet is ingetrokken. Tegen het schorsingsbesluit zelf kunt u niet opkomen: artikel 8:4 Awb, eerste lid, sluit beroep uit tegen een besluit dat schorsing of vernietiging van een besluit van een ander bestuursorgaan inhoudt, en daarmee vervalt ook de weg van bezwaar. Vraag daarom na tot wanneer de schorsing loopt en wat er daarna gebeurt, want die periode bepaalt hoelang de onzekerheid duurt.