- Indien het beroep is gericht tegen het niet tijdig nemen van een besluit dan wel het niet tijdig bekendmaken van een van rechtswege verleende beschikking, is het niet aan een termijn gebonden.
- Het beroepschrift kan worden ingediend zodra: a. het bestuursorgaan in gebreke is tijdig een besluit te nemen of een van rechtswege verleende beschikking bekend te maken, en b. twee weken zijn verstreken na de dag waarop belanghebbende het bestuursorgaan schriftelijk heeft medegedeeld dat het in gebreke is.
- Indien redelijkerwijs niet van de belanghebbende kan worden gevergd dat hij het bestuursorgaan in gebreke stelt, kan het beroepschrift worden ingediend zodra het bestuursorgaan in gebreke is tijdig een besluit te nemen.
- Het beroep is niet-ontvankelijk indien het beroepschrift onredelijk laat is ingediend.
←
Terug 6:11 · Verschoonbare termijnoverschrijding
Verder 6:13 · Eerst zelf bezwaar maken, dan pas de rechter
→
Artikel 6:12 Awb: Beroep tegen niet tijdig beslissen
Beroep tegen niet tijdig beslissen
Wettekst
Toelichting
Dit artikel regelt wanneer u naar de rechter kunt stappen omdat een bestuursorgaan niet beslist. Het uitblijven van een besluit wordt op grond van artikel 6:2 Awb gelijkgesteld met een besluit, zodat u ertegen kunt opkomen. Omdat er in dat geval geen bekendmaking is waaraan een termijn kan worden gekoppeld, is dit beroep niet aan een termijn gebonden.
Datzelfde geldt als een beschikking van rechtswege is verleend maar niet wordt bekendgemaakt. Ook dan zit u zonder papier waarmee u verder kunt, en ook dan staat de weg naar de rechter open zonder dat er een klok loopt.
Eerst de ingebrekestelling
Vrij toegang tot de rechter betekent niet dat u meteen kunt procederen. Er gelden twee voorwaarden tegelijk. Ten eerste moet het bestuursorgaan daadwerkelijk in gebreke zijn: de beslistermijn moet zijn verstreken zonder besluit, of de van rechtswege verleende beschikking moet niet zijn bekendgemaakt. Ten tweede moet u het bestuursorgaan schriftelijk hebben laten weten dat het te laat is, en moeten daarna twee weken zijn verstreken.
Die ingebrekestelling is meer dan een formaliteit. Zij geeft het bestuursorgaan een laatste kans om alsnog te beslissen en voorkomt dat de rechter wordt belast met zaken die met één brief opgelost hadden kunnen worden. Maak de brief daarom ondubbelzinnig: noem de aanvraag, de datum, het feit dat de termijn is verstreken en dat u het orgaan in gebreke stelt.
Een voorbeeld. Iemand vraagt op 1 februari een vergunning aan en hoort niets. Nadat de beslistermijn is verlopen, stuurt hij een brief waarin hij het college in gebreke stelt; die komt op 1 juni binnen. De twee weken beginnen de dag daarna te lopen en eindigen op 15 juni. Heeft het college dan nog steeds niet beslist, dan kan hij vanaf 16 juni beroep instellen bij de rechtbank wegens niet tijdig beslissen. Doet hij dat pas anderhalf jaar later zonder enige verklaring, dan loopt hij het risico dat zijn beroep alsnog strandt.
Wanneer een ingebrekestelling niet nodig is
Kan redelijkerwijs niet van u worden gevergd dat u het bestuursorgaan in gebreke stelt, dan mag u beroep instellen zodra het orgaan in gebreke is. Deze uitzondering is bedoeld voor gevallen waarin het sturen van zo'n brief zinloos of onmogelijk is, bijvoorbeeld omdat het bestuursorgaan al ondubbelzinnig heeft laten weten niet te zullen beslissen, of omdat er een spoedeisend belang is dat geen twee weken extra verdraagt. Wie zich hierop beroept, moet dat in het beroepschrift uitleggen.
Toch niet onbeperkt: onredelijk laat
Hoewel er geen termijn geldt, kunt u niet eindeloos wachten. Een beroepschrift dat onredelijk laat is ingediend, is niet-ontvankelijk. Er staat geen vast aantal weken of maanden bij; het gaat om de vraag of het nog redelijk is om na al die tijd te klagen over het uitblijven van een besluit. Hoe langer u stilzit na de ingebrekestelling, hoe groter het risico.
In de praktijk
- Voor burgers en ondernemers: stuur de ingebrekestelling aangetekend of per e-mail met ontvangstbevestiging en bewaar het bewijs. Zonder aantoonbare ingebrekestelling strandt uw beroep op de voorwaarden van dit artikel.
- Zet de datum in uw agenda: reken vanaf de dag na de ingebrekestelling twee weken en stel daarna niet te lang uit met het beroepschrift.
- Combineer met de dwangsom: gaat het om een aanvraag om een beschikking, dan is dezelfde ingebrekestelling ook het startpunt voor de dwangsom bij niet tijdig beslissen van artikel 4:17 Awb. Eén goede brief bedient beide sporen.
- Voor bestuursorganen: behandel een ingebrekestelling als een harde deadline en beslis binnen twee weken, desnoods met een deelbesluit of een gemotiveerde afwijzing. Dat is bijna altijd goedkoper dan een beroepsprocedure.
Gaat het om een beschikking die van rechtswege is verleend, kijk dan ook naar artikel 4:20b Awb; die bepaling regelt wanneer zo'n positieve beslissing ontstaat. Voor de gewone beslistermijn op een aanvraag geldt artikel 4:13 Awb.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is een beroep tegen niet tijdig beslissen onredelijk laat?
De belastingkamer van de Hoge Raad oordeelt dat het beroep van iemand die niet weet dat er al een besluit is genomen en dat is gericht tegen het uitblijven van een beslissing op bezwaar, valt onder de regeling voor beroep bij niet tijdig beslissen. De ontvankelijkheid moet daarom worden getoetst aan de vraag of het beroepschrift onredelijk laat is ingediend. Of dat zo is, hangt af van de omstandigheden, waaronder de uitleg die de indiener zelf geeft over de oorzaak van de late indiening; de rechter mag dus niet zonder zitting aannemen dat het beroep hoe dan ook niet-ontvankelijk is. Ook een niet-ontvankelijk beroep laat de plicht van het bestuursorgaan om alsnog te beslissen onverlet.
-
Mag beroep al voordat de ingebrekestelling twee weken loopt?
De Centrale Raad van Beroep legt uit dat een ingebrekestelling achterwege kan blijven als de zaak zo spoedeisend is dat die niet kan worden afgewacht. Een redelijke uitleg van de wet brengt volgens de Raad mee dat het beroep ook niet te vroeg is ingesteld als de omstandigheden ná de ingebrekestelling zo veranderen dat van de aanvrager niet meer kan worden gevergd dat hij de resterende termijn afwacht. In deze zaak was de situatie van een ouder met een jong kind zonder onderdak zo spoedeisend dat het beroep niet prematuur was en het bestuursorgaan in gebreke was.
-
Welke twee voorwaarden gelden voor beroep bij niet tijdig beslissen?
De Centrale Raad van Beroep stelt vast dat op het moment waarop beroep wordt ingesteld tegen het uitblijven van een besluit aan beide voorwaarden van de wet moet zijn voldaan. Is het bestuursorgaan dan nog niet in gebreke, dan is het beroep te vroeg ingesteld en niet-ontvankelijk. Datzelfde geldt als het bestuursorgaan niet in gebreke is gesteld terwijl dat redelijkerwijs wel van de belanghebbende kon worden gevergd.
-
Opnieuw in gebreke stellen als de rechter een termijn stelde?
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State overweegt dat voor beroep tegen het niet tijdig nemen van een besluit in beginsel een ingebrekestelling nodig is, ook als de rechter het bestuursorgaan heeft opgedragen een nieuw besluit te nemen zonder daarvoor een termijn te bepalen. Dat is anders als de rechter wél een uitdrukkelijke termijn heeft gesteld en het bestuursorgaan zich daaraan niet houdt: de belanghebbende heeft het bestuursorgaan dan al via de rechter geattendeerd, zodat van hem redelijkerwijs niet kan worden gevergd dat hij eerst nog in gebreke stelt.
-
Is een aparte ingebrekestelling nodig voor het dwangsombesluit?
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt dat een schriftelijke ingebrekestelling nodig is voordat beroep kan worden ingesteld tegen het niet tijdig nemen van een besluit, en dat dit alleen anders is als dat redelijkerwijs niet van de belanghebbende kan worden gevergd. Dat iemand het bestuursorgaan al in gebreke heeft gesteld voor het uitblijven van een besluit op zijn aanvraag, betekent niet dat hij dat niet nogmaals hoeft te doen voor het uitblijven van het besluit waarin de hoogte van de dwangsom wordt vastgesteld. Op het moment van die eerste ingebrekestelling liep de beslistermijn voor dat tweede besluit immers nog.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.