Artikel 6:20 Awb: Als het besluit tijdens het beroep alsnog komt

Dit artikel regelt wat er gebeurt als u naar de rechter stapt omdat een bestuursorgaan maar niet beslist, en dat orgaan tijdens de procedure alsnog een besluit neemt. Drie dingen liggen dan vast: de gemeente of de uitkeringsinstantie blijft verplicht om te beslissen, het besluit dat alsnog komt wordt automatisch in dezelfde rechtszaak meegenomen, en de rechter kan uw beroep tegen het uitblijven toch gegrond verklaren als u daar nog belang bij hebt.

De achterliggende gedachte is dat een burger niet steeds opnieuw hoeft te procederen. Zonder deze regeling zou een bestuursorgaan een beroep wegens stilzitten eenvoudig kunnen frustreren: eerst maandenlang niets doen, dan vlak voor de zitting alsnog een besluit nemen en betogen dat de zaak daarmee klaar is. Dat kan dus niet.

De beslisplicht blijft gewoon bestaan

Dat u beroep instelt tegen het uitblijven van een besluit, betekent niet dat het bestuursorgaan mag afwachten wat de rechter ervan vindt. De plicht om te beslissen loopt door. Alleen als u door de uitspraak op uw beroep geen belang meer hebt bij dat besluit, vervalt die plicht. Komt het besluit er alsnog, dan moet het meteen naar de rechter: die moet weten dat het geschil is veranderd, en de andere partijen moeten het stuk kunnen lezen voordat de zaak op zitting komt.

Het nieuwe besluit wordt automatisch onderdeel van de zaak

Zodra het besluit er is, richt uw beroep zich ook daartegen. U hoeft daarvoor geen nieuw bezwaarschrift of beroepschrift in te dienen; het gebeurt van rechtswege. Wel oppassen geblazen: bent u het inhoudelijk oneens met wat er nu staat, dan moet u dat aan de rechter laten weten, want die kan uw bezwaren niet raden. Komt het nieuwe besluit volledig aan uw beroep tegemoet, dan wordt het niet meegenomen; over een besluit dat u helemaal gelijk geeft, valt niets meer te oordelen.

Soms is de rechter bij wie het beroep loopt niet de aangewezen instantie om over dat nieuwe besluit te oordelen. Loopt of komt er elders een bezwaar- of beroepsprocedure over, dan kan de beoordeling daarheen worden verwezen. Zo voorkomt u twee procedures over hetzelfde besluit.

Een voorbeeld

Iemand vraagt in januari bijzondere bijstand aan. De gemeente laat de beslistermijn verlopen en reageert ook niet op een ingebrekestelling. In april stelt de aanvrager beroep in wegens het niet tijdig beslissen. In mei komt alsnog een besluit: de aanvraag wordt afgewezen. Dat besluit gaat meteen naar de rechtbank en maakt vanaf dat moment deel uit van dezelfde procedure. De aanvrager stuurt een brief waarin hij uitlegt waarom de afwijzing niet klopt. De rechter beoordeelt allebei: het te late beslissen én de afwijzing zelf.

Waarom een gegrondverklaring nog zin heeft

Ook als het besluit er inmiddels is, kan het beroep tegen het uitblijven ervan alsnog gegrond worden verklaard, mits u daar belang bij hebt. Dat belang is er vooral als u de rechter vraagt vast te stellen hoeveel dwangsom het bestuursorgaan door het te late beslissen heeft verbeurd (artikel 4:17 en artikel 8:55c Awb), of als u door de vertraging schade hebt geleden. Over griffierecht en proceskosten kan de rechter ook beslissen zonder inhoudelijk oordeel over het uitblijven. Alleen daarvoor hoeft u het beroep dus niet door te zetten, en volgens vaste rechtspraak levert dat op zichzelf ook geen voldoende belang op.

In de praktijk

• Voor de burger: trek uw beroep niet zomaar in zodra het besluit binnen is. Ga eerst na of u nog belang hebt bij een oordeel over het te late beslissen, bijvoorbeeld omdat de hoogte van de dwangsom in geschil is. Trekt u in omdat het bestuursorgaan u alsnog tegemoetkomt, dan krijgt u het griffierecht terug (artikel 8:41 Awb) en kunt u tegelijk met de intrekking om vergoeding van proceskosten vragen (artikel 8:75a Awb).
• Voor de burger: reageer schriftelijk op het nieuwe besluit. Het wordt vanzelf onderdeel van de zaak, maar uw argumenten daartegen niet.
• Voor het bestuursorgaan: stuur het alsnog genomen besluit direct naar de rechter, met een korte toelichting of het geheel aan het beroep tegemoetkomt.

Wanneer u beroep kunt instellen tegen stilzitten, staat in artikel 6:12 Awb. Dat het uitblijven van een besluit met een besluit wordt gelijkgesteld, volgt uit artikel 6:2 Awb. De vergelijkbare regeling voor een besluit dat tijdens de procedure wordt gewijzigd, staat in artikel 6:19 Awb.