Artikel 4:42 Awb: Het definitieve subsidiebedrag

Dit artikel zegt in één zin wat een subsidievaststelling is: het besluit waarin het bestuursorgaan het definitieve bedrag van de subsidie noemt, en waaraan de ontvanger het recht ontleent dat bedrag ook echt uitbetaald te krijgen. Pas met dit besluit staat vast hoeveel geld er uiteindelijk naar de aanvrager gaat en kan er worden afgerekend.

Een subsidietraject bestaat meestal uit twee besluiten. Eerst is er de verlening: een toezegging vooraf dat er geld komt als de aanvrager bepaalde activiteiten uitvoert en zich aan de verplichtingen houdt. Artikel 4:29 Awb maakt zo'n toezegging vóór de activiteiten mogelijk. Daarna volgt de vaststelling: de eindafrekening waarin het bestuursorgaan kijkt wat er werkelijk is gebeurd en welk bedrag daarbij hoort. Dit artikel regelt het sluitstuk van die tweede stap.

Vaststellen betekent een bedrag noemen

De vaststellingsbeschikking moet een concreet bedrag bevatten. Een brief waarin alleen staat dat het bestuursorgaan 'akkoord is met de verantwoording' is geen vaststelling; er moet een som geld in staan. Dat bedrag kan gelijk zijn aan wat is verleend, maar het kan ook lager uitvallen. Wanneer dat mag, staat in artikel 4:46 Awb. Hoger dan het verleende bedrag kan in beginsel niet: de verlening vormt het plafond van wat de ontvanger mag verwachten.

Aanspraak op betaling

Het tweede deel van het artikel is minstens zo belangrijk als het eerste. De vaststelling geeft aanspraak op betaling van het vastgestelde bedrag. Dat betekent dat de ontvanger niet opnieuw hoeft te vragen of te onderhandelen: het bestuursorgaan moet betalen volgens de regels van afdeling 4.2.7 over betaling en terugvordering. De vaststelling is daarmee de juridische titel onder de betaling.

Is er tijdens het project al geld overgemaakt in de vorm van voorschotten, dan is de vaststelling ook het moment waarop de balans wordt opgemaakt. Ligt het vastgestelde bedrag boven wat al is betaald, dan volgt een nabetaling. Ligt het eronder, dan is er te veel betaald en kan het bestuursorgaan dat verschil terugvorderen op grond van artikel 4:57 Awb.

Een buurtfestival

Een stichting krijgt van de gemeente 25.000 euro verleend voor een buurtfestival en ontvangt daarvan 20.000 euro als voorschot. Na afloop levert zij haar verantwoording in. De gemeente stelt de subsidie vast op 23.400 euro, omdat één onderdeel van het programma niet is doorgegaan. Met dat besluit staat het bedrag vast en heeft de stichting recht op de resterende 3.400 euro. Was de vaststelling uitgekomen op 18.000 euro, dan had de gemeente 2.000 euro te veel betaald en kon zij dat terugvorderen.

Bezwaar maken

De vaststelling is een beschikking, dus wie het niet eens is met het bedrag kan daar bezwaar tegen maken en zo nodig beroep instellen. Dat is het aangewezen moment om te klagen over kortingen op de afrekening. Bezwaren die eigenlijk gaan over de voorwaarden die bij de verlening zijn gesteld, komen bij de vaststelling meestal te laat: die hadden destijds tegen de verleningsbeschikking moeten worden ingebracht.

In de praktijk

• Voor de ontvanger: controleer de vaststellingsbrief op een expliciet bedrag en op de berekening daarvan. Ontbreekt een toelichting op een korting, vraag die dan op vóór het einde van de bezwaartermijn.
• Voor het bestuursorgaan: vermeld in de beschikking niet alleen het vastgestelde bedrag, maar ook wat al aan voorschotten is betaald en wat er nog wordt nabetaald of teruggevorderd. Dat voorkomt een tweede ronde vragen en discussie over de afrekening.