Artikel 1:8 Awb: Geen kennisgeving van het ontwerp bij uitvoering van EU-besluiten

Artikel 1:8 Awb doet voor de kennisgeving van ontwerpen wat artikel 1:7 Awb doet voor adviezen en overleg. Schrijft een wettelijk voorschrift voor dat van een ontwerpbesluit eerst kennis moet worden gegeven — bijvoorbeeld om zienswijzen mogelijk te maken — dan geldt dat voorschrift niet wanneer het besluit uitsluitend strekt tot uitvoering van een bindend besluit van de Raad, van het Europees Parlement en de Raad samen, of van de Commissie.

Opnieuw is de rechtvaardiging dat inspraak weinig toevoegt als de inhoud in wezen door de EU is bepaald. En opnieuw moet het woord "uitsluitend" goed worden gelezen: het gaat om een regeling die zich beperkt tot de uitvoering van het EU-besluit, ook als die uitvoering enige keuzeruimte laat. Regelt het ontwerp daarnaast zaken die los staan van die uitvoering, dan blijft de kennisgeving verplicht.

De uitzondering voor de voorhangprocedure

Het tweede lid beschermt de positie van het parlement. De vrijstelling geldt niet voor het overleggen van een ontwerp van een algemene maatregel van bestuur of een ministeriële regeling aan de Staten-Generaal, in twee gevallen:

• als bij wet is bepaald dat een Kamer of een aantal leden daarvan kan laten weten dat het onderwerp of de inwerkingtreding bij wet moet worden geregeld — de zogeheten voorhang met de mogelijkheid van een wens tot regeling bij wet;
• als artikel 21.6, vierde lid, van de Wet milieubeheer van toepassing is, dat een eigen voorhangregeling bevat.

In die gevallen gaat de parlementaire betrokkenheid dus vóór de wens tot versnelling. Het parlement kan dan zelf beoordelen of de regering de uitvoering van het EU-besluit aanvaardbaar heeft ingevuld. Andere verplichtingen om een ontwerp aan het parlement voor te leggen, zonder zo'n mogelijkheid om regeling bij wet te verlangen, vallen wel onder de vrijstelling van het eerste lid.

Praktische betekenis

Voor burgers en bedrijven betekent dit artikel dat zij bij zuivere implementatieregelingen soms geen gelegenheid krijgen om vooraf te reageren. De ruimte om invloed uit te oefenen ligt dan eerder in het Europese wetgevingstraject, via consultaties van de Commissie en via de Nederlandse inbreng in de Raad, dan in de nationale uitvoeringsfase.