Artikel 4:87 Awb: De betaaltermijn van zes weken

Dit artikel geeft het antwoord op de vraag die iedereen stelt die een boete, terugvordering of andere rekening van de overheid in de bus krijgt: wanneer moet dit betaald zijn? Het uitgangspunt is zes weken, gerekend vanaf het moment waarop de beschikking op de voorgeschreven wijze is bekendgemaakt.

Zes weken is geen willekeurig getal. Het is dezelfde periode als de bezwaartermijn van artikel 6:7 Awb. Wie het niet eens is met de schuld, heeft daardoor precies zoveel tijd om bezwaar te maken als om te betalen; de twee termijnen lopen gelijk op.

De termijn start bij de bekendmaking

De klok begint niet te lopen op de datum die boven de brief staat en ook niet op de dag waarop u de brief leest, maar op het moment van bekendmaking. Bij een beschikking die aan één persoon is gericht, betekent dat volgens artikel 3:41 Awb toezending of uitreiking: de dag waarop het besluit de deur uitgaat naar de betrokkene. Blijft een brief drie weken ongeopend liggen omdat u op vakantie was, dan is de termijn intussen gewoon doorgelopen.

Betalen binnen zes weken betekent bovendien dat het geld binnen die zes weken bij de schuldeiser moet zijn. Volgens artikel 4:89 Awb telt het tijdstip waarop de rekening van de ontvanger wordt gecrediteerd, niet het moment waarop u de opdracht geeft. Wie pas op de laatste dag overboekt, loopt dus het risico te laat te zijn als de bijschrijving niet dezelfde dag plaatsvindt.

Het bestuursorgaan mag ruimer zijn, niet krapper

Het eerste lid staat toe dat de beschikking een later tijdstip vermeldt. Een bestuursorgaan mag u dus meer tijd geven, bijvoorbeeld drie maanden bij een fors bedrag, of een reeks termijnbedragen noemen. Wat het bestuursorgaan niet op eigen gezag kan, is in de beschikking een kortere termijn dan zes weken opnemen. Een kortere termijn kan alleen voortvloeien uit een wettelijk voorschrift, zoals hierna besproken.

Wanneer een andere termijn geldt

Het tweede lid maakt afwijking mogelijk bij of krachtens wettelijk voorschrift. Bijzondere wetten hanteren soms een andere betaaltermijn omdat het karakter van de heffing daarom vraagt. Zo'n eigen termijn kan in beide richtingen van de zes weken afwijken, en een regeling kan ook bepalen dat er meteen moet worden betaald. Staat er in de specifieke regeling een eigen termijn, dan gaat die voor op de zes weken van dit artikel. Kijk daarom bij twijfel altijd eerst in de wet of verordening waarop de schuld berust.

Een voorbeeld

Een ondernemer krijgt op 4 maart een boetebeschikking van 5.000 euro toegezonden, zonder dat in het besluit een eigen betaaltermijn staat. Het bedrag moet dan uiterlijk 15 april zijn bijgeschreven. Maakt hij op 10 april bezwaar, dan schuift de betaaltermijn daardoor niet op: bezwaar schorst de werking van een besluit niet (artikel 6:16 Awb). Wie tijd wil winnen, moet apart om uitstel van betaling vragen of de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening verzoeken.

In de praktijk

• Voor de burger: betaal minstens een week voor het einde van de termijn, of vraag tijdig uitstel of een betalingsregeling aan. Vraag dat schriftelijk, zodat u kunt bewijzen dat u het op tijd deed.
• Voor de burger: bezwaar maken en toch betalen is meestal het verstandigst. Krijgt u gelijk, dan wordt het bedrag terugbetaald; betaalt u niet, dan lopen er ondertussen rente en invorderingskosten op.
• Voor het bestuursorgaan: noem in de beschikking een concrete uiterste betaaldatum in plaats van alleen zes weken, en leg de verzenddatum vast. Bij een geschil over de vraag of te laat is betaald, moet u kunnen aantonen wanneer het besluit is bekendgemaakt.

Is de termijn verstreken zonder betaling, dan komt de schuldenaar in verzuim en kan het bestuursorgaan aanmanen, rente rekenen en tot invordering overgaan. Die stappen staan verderop in deze titel.