Artikel 4:110 Awb: Een nieuwe termijn na stuiting

Stuiting breekt de lopende verjaringstermijn af, maar daarmee is de schuld niet voor altijd veiliggesteld. Dit artikel regelt wat er daarna gebeurt: er begint een nieuwe termijn te lopen, en wel met ingang van de dag na de stuitingshandeling. De teller gaat dus niet verder waar hij was gebleven, maar terug naar nul.

Het tweede lid bepaalt hoe lang die nieuwe termijn is. Uitgangspunt is dat hij gelijk is aan de oorspronkelijke termijn, met als bovengrens vijf jaar. Voor de meeste bestuursrechtelijke geldschulden is de oorspronkelijke termijn ook vijf jaar, zodat de nieuwe termijn eveneens vijf jaar duurt.

Waarom er twee maatstaven zijn

De dubbele formulering lijkt overbodig, maar heeft een functie. Een bijzondere wet kan een kortere verjaringstermijn voorschrijven dan de vijf jaar van deze titel. In dat geval blijft de kortere termijn ook na stuiting gelden: de nieuwe termijn is immers gelijk aan de oorspronkelijke. Voorziet een regeling juist in een langere termijn, dan werkt het maximum: na stuiting is het hoe dan ook vijf jaar en niet meer.

De praktische betekenis is dat stuiting de klok terugzet, maar de looptijd niet kan oprekken. Een bestuursorgaan kan een vordering dus in theorie eindeloos levend houden door telkens opnieuw aan te manen, maar moet dat wel binnen elke nieuwe termijn blijven doen.

De dag na de stuiting

Het eerste lid is precies over het beginmoment: de nieuwe termijn begint met de aanvang van de volgende dag. De dag waarop de aanmaning uitgaat of het dwangbevel wordt betekend telt dus niet mee. Bij het uitrekenen van de einddatum is dat één dag verschil, wat in randgevallen doorslaggevend kan zijn.

Als de rechter de vordering toewijst

Het derde lid maakt een uitzondering voor de zwaarste vorm van stuiting: het instellen van een eis die vervolgens wordt toegewezen. Dan geldt niet de gewone regel van het eerste en tweede lid, maar de regeling van het Burgerlijk Wetboek over de verjaring van de bevoegdheid om een rechterlijke beslissing ten uitvoer te leggen. Die regeling kent in beginsel een aanzienlijk langere termijn dan vijf jaar. Wie zijn recht door een rechter heeft laten vaststellen, hoeft dus niet elke paar jaar opnieuw een stuitingshandeling te verrichten om zijn vonnis te kunnen uitvoeren.

Een voorbeeld

Een gemeente vordert een bedrag aan te veel uitbetaalde vergoeding terug. De betalingstermijn verstreek op 1 oktober 2020, dus zonder stuiting zou de vordering op 1 oktober 2025 verjaren. Op 10 maart 2023 stuurt de gemeente een aanmaning. Vanaf 11 maart 2023 loopt een nieuwe termijn van vijf jaar, die dus in maart 2028 eindigt. Maant de gemeente in 2027 opnieuw aan, dan begint vanaf de dag daarna weer een termijn van vijf jaar, die tot in 2032 loopt.

In de praktijk

• Voor het bestuursorgaan: reken de nieuwe einddatum uit en leg die vast bij elke stuitingshandeling; een dossier zonder berekende vervaldatum is een dossier waarin een vordering ongemerkt verjaart. Ga bij vorderingen op grond van een bijzondere wet ook na of daar een kortere termijn geldt, want die keert na stuiting terug.
• Voor de burger of ondernemer: een aanmaning of dwangbevel betekent niet alleen dat u moet betalen, maar ook dat de vordering weer jaren meekan. Wilt u de schuld betwisten, doe dat dan meteen.
• Voor de burger of ondernemer: controleer bij een oude vordering welke stuitingshandeling de laatste was en tel vanaf de dag daarna. Is er sindsdien meer dan vijf jaar verstreken zonder verlengingsgrond, dan kan een beroep op verjaring slagen.

Welke handelingen als stuiting gelden, staat in de artikelen 4:105 tot en met 4:107 Awb. Naast stuiting kent de wet ook verlenging van de termijn; die regeling staat in artikel 4:111 Awb.