Artikel 8:48 Awb: Medische informatie voor de door de rechter benoemde arts

Dit artikel gaat over de situatie waarin de bestuursrechter een arts als deskundige heeft benoemd en die arts iemand medisch moet onderzoeken. Om een verantwoord oordeel te kunnen geven heeft zo iemand meestal meer nodig dan een enkel spreekuurcontact. Het artikel geeft hem daarom het recht om over de te onderzoeken persoon inlichtingen in te winnen bij anderen die deze persoon medisch kennen.

Concreet mag de benoemde arts terecht bij de behandelend arts of artsen, bij de verzekeringsarts en bij de adviserend arts van het bestuursorgaan. Dat is precies de kring van artsen die iets over het verloop en de behandeling kan vertellen. De ondervraagden moeten de gevraagde inlichtingen verstrekken, maar alleen voor zover daardoor de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene niet onevenredig wordt geschaad.

Waarom een aparte regeling nodig is

Artsen zijn gebonden aan hun beroepsgeheim: zij delen geen gegevens over patiënten. Zonder een wettelijke regeling zou een door de rechter benoemde arts dus tegen een gesloten deur aanlopen bij juist die collega die de ziektegeschiedenis het beste kent. Dit artikel doorbreekt die blokkade voor een scherp afgebakend doel: het onderzoek dat de rechter heeft opgedragen.

De grens: niet onevenredig schaden

De verplichting om te antwoorden is geen vrijbrief. De aangesproken arts moet per vraag afwegen of het delen van die informatie in verhouding staat tot het onderzoek. Gegevens die rechtstreeks met de te beoordelen klachten te maken hebben, horen erbij. Gevoelige informatie over heel andere onderdelen van iemands leven of gezondheid, die met de rechtsvraag niets van doen heeft, hoort daar niet vanzelf bij. De maatstaf is dus niet geheimhouding tegenover openheid, maar of de inbreuk in verhouding staat tot wat het onderzoek nodig heeft.

Een voorbeeld. In een beroep over een geweigerde voorziening wegens rugklachten benoemt de rechtbank een onafhankelijke arts. Die vraagt de huisarts om het dossier over de rugklachten van de laatste drie jaar, en aan de verzekeringsarts van het bestuursorgaan om diens onderzoeksverslagen. Dat past binnen de regeling. Een integrale kopie van het volledige huisartsendossier vanaf de geboorte, inclusief zaken die met de rug niets te maken hebben, gaat verder dan het onderzoek vraagt.

Wat dit betekent voor de betrokkene

Wie wordt onderzocht, moet erop rekenen dat zijn medische voorgeschiedenis binnen deze kring wordt gedeeld. Daar staat tegenover dat het onderzoek ook in zijn voordeel kan uitpakken: informatie van de eigen behandelaar is vaak juist de onderbouwing die in het bestuurlijke dossier ontbrak. Wie zich zorgen maakt over de omvang van de gegevensuitwisseling, kan dat het beste vooraf schriftelijk bij de rechtbank melden.

Samenhang met de rest van de procedure

De benoeming zelf en de opdracht aan de deskundige staan in artikel 8:47 Awb. Komt het verslag binnen, dan geldt de daar geregelde termijn om een zienswijze te geven. Vindt de rechter dat kennisneming van medische stukken de gezondheid van een partij kan schaden of de privacy van een ander onevenredig aantast, dan biedt artikel 8:32 Awb de mogelijkheid om inzage voor te behouden aan een gemachtigde die advocaat of arts is.

In de praktijk

• Voor de betrokkene. Meld de deskundige uit uzelf welke behandelaars u heeft; dat versnelt het onderzoek en voorkomt dat een relevante bron wordt overgeslagen.
• Voor de aangesproken arts. Beantwoord gerichte vragen, maar stuur geen complete dossiers door zonder te kijken wat er werkelijk nodig is.
• Voor het bestuursorgaan. De adviserend arts valt ook onder de verplichting; zijn stukken kunnen dus niet buiten het onderzoek worden gehouden.