Artikel 7:25 Awb: Vernietiging van het besluit door het beroepsorgaan

Dit artikel bepaalt wat het beroepsorgaan doet als het u gelijk geeft. Acht het beroep ontvankelijk en gegrond, dan vernietigt het het bestreden besluit en neemt het, voor zover dat nodig is, zelf een nieuw besluit in de plaats daarvan. Het beroepsorgaan stuurt de zaak dus niet terug, maar hakt zelf de knoop door.

Daarin zit een verschil met de rechter. Een bestuursrechter toetst of een besluit rechtmatig is; het beroepsorgaan is zelf bestuur en kan ook beleidsmatige keuzes en belangenafwegingen overdoen, binnen de grenzen van de regeling waarop het besluit berust. Hoe ver het daarin gaat, laat de wet open: anders dan artikel 7:11 Awb voor de bezwaarfase schrijft dit artikel geen heroverweging voor. Het beroepsorgaan mag de zaak dus volledig opnieuw beoordelen, maar het mag zich ook terughoudender opstellen en gewicht toekennen aan de eigen verantwoordelijkheid van het orgaan dat het besluit nam.

Drie stappen: ontvankelijk, gegrond, gevolg

De volgorde is vast. Eerst kijkt het beroepsorgaan of het beroep ontvankelijk is: is het op tijd ingediend, komt het van een belanghebbende, is een verzuim hersteld. Is dat niet in orde, dan komt het orgaan aan de inhoud niet toe.

Daarna volgt de vraag of het beroep gegrond is: deugt het besluit inhoudelijk of qua totstandkoming niet. Pas als beide vragen bevestigend zijn beantwoord, ontstaat de plicht tot vernietiging. Is het beroep ongegrond, dan blijft het besluit gewoon staan en wordt dat in de beslissing vastgesteld.

Voor zover: gedeeltelijke vernietiging

De woorden voor zover zijn belangrijk. Een besluit kan op één onderdeel niet deugen en voor de rest prima zijn. Het beroepsorgaan vernietigt dan alleen dat onderdeel. Denk aan een vergunning waarvan één voorschrift onuitvoerbaar is: dat voorschrift sneuvelt, de vergunning zelf blijft in stand.

Ook het nieuwe besluit komt er alleen voor zover nodig. Wordt een opgelegde verplichting vernietigd, dan is de zaak daarmee klaar en hoeft er niets voor in de plaats te komen. Wordt daarentegen een weigering vernietigd, dan blijft de aanvraag onbeantwoord achter en moet het beroepsorgaan wél zelf beslissen wat er met die aanvraag gebeurt.

Een voorbeeld

Iemand vraagt een tegemoetkoming aan en krijgt die geweigerd omdat hij volgens het bestuursorgaan niet tot de doelgroep behoort. In administratief beroep blijkt uit de meegebrachte stukken dat hij daar wel degelijk toe behoort. Het beroepsorgaan vernietigt de weigering en kent de tegemoetkoming zelf toe, met vermelding van bedrag en periode. De aanvrager hoeft niet opnieuw een aanvraag in te dienen en niet te wachten tot het oorspronkelijke orgaan een nieuw besluit neemt.

In de praktijk

• Vraag om wat u wilt bereiken. Schrijf niet alleen dat het besluit onjuist is, maar ook welk besluit er volgens u voor in de plaats moet komen. Het beroepsorgaan kan dat immers zelf geven.
• Let op de dekking van het nieuwe besluit. Ontbreekt het vervangende besluit terwijl dat wel nodig was, dan hangt uw zaak in de lucht; wijs het beroepsorgaan daar tijdig op.

- Voor het beroepsorgaan. Maak in het dictum ondubbelzinnig duidelijk wat wordt vernietigd, geheel of gedeeltelijk, en wat daarvoor in de plaats komt. Onduidelijke dicta leveren later nieuwe geschillen op.

Wat er daarna gebeurt

De beslissing op het beroep is zelf een besluit. Zij moet worden gemotiveerd en bekendgemaakt volgens artikel 7:26 Awb, en wie het er niet mee eens is, kan daartegen in beroep bij de bestuursrechter. Ook het bestuursorgaan waarvan het besluit is vernietigd, kan met de uitkomst worden geconfronteerd: het nieuwe besluit van het beroepsorgaan treedt in de plaats van het zijne.