Artikel 7:2 Awb: De hoorplicht in bezwaar

Voordat een bestuursorgaan beslist op een bezwaarschrift, moet het belanghebbenden in de gelegenheid stellen hun verhaal mondeling te doen. Dit artikel legt die hoorplicht vast. Het gaat om een gelegenheid, niet om een verplichting voor de burger: wie liever niets zegt of niet kan komen, verspeelt daarmee zijn bezwaar niet.

Horen is meer dan een formaliteit. Een dossier vertelt zelden het hele verhaal, en een gesprek maakt vaak in tien minuten duidelijk wat in tien pagina's onhelder bleef. Bovendien merkt het bestuursorgaan tijdens de zitting waar zijn eigen besluit wringt, en merkt de burger waarom er is beslist zoals er is beslist. Ook als het besluit uiteindelijk overeind blijft, scheelt dat vaak een gang naar de rechter.

Wie moet worden uitgenodigd

Het tweede lid noemt twee groepen die het bestuursorgaan in elk geval moet bereiken: de indiener van het bezwaarschrift, en de belanghebbenden die bij de voorbereiding van het besluit hun zienswijze naar voren hebben gebracht. Die tweede groep is makkelijk over het hoofd te zien, terwijl het juist gaat om buren, concurrenten of omwonenden die zich al eerder hebben gemeld.

De woorden "in ieder geval" geven een ondergrens aan, geen bovengrens. Weet het orgaan dat er nog andere belanghebbenden zijn, dan hoort het ook hen uit te nodigen. De hoorplicht geldt namelijk voor belanghebbenden, en de uitnodigingsplicht van het tweede lid is slechts het verplichte minimum.

Hoe het horen verloopt

De wet schrijft geen rechtszaal voor. Een hoorzitting kan een gesprek aan tafel zijn met een ambtenaar, of een zitting voor een bezwaaradviescommissie. Wel gelden aanvullende regels: artikel 7:4 Awb over het indienen en inzien van stukken, artikel 7:5 Awb over wie het horen mag doen, en artikel 7:7 Awb over het verslag van de zitting. Alleen in de gevallen van artikel 7:3 Awb mag het horen achterwege blijven.

Een voorbeeld

Een bewoner maakt bezwaar tegen de kap van een monumentale boom in zijn straat, waarvoor de gemeente een vergunning gaf. Tijdens de hoorzitting blijkt dat de gemeente zich baseerde op een boomrapport dat over de verkeerde boom ging. De behandelend ambtenaar had dat op papier niet gezien; in gesprek was het binnen vijf minuten duidelijk. De gemeente trekt de vergunning bij de beslissing op bezwaar in en laat een nieuw rapport maken.

In de praktijk

Voor de bezwaarmaker: ga naar de hoorzitting, ook als u uw punt al op papier hebt gezet. Neem mee wat u laat zien, bereid drie kernpunten voor en vraag door als iets onduidelijk blijft. Kunt u niet op de voorgestelde datum, vraag dan om uitstel in plaats van weg te blijven.

Voor het bestuursorgaan: nodig aantoonbaar uit, bewaar die uitnodiging in het dossier en controleer wie tijdens de voorbereiding een zienswijze indiende. In de rechtspraak is uitgekristalliseerd dat het zonder goede grond overslaan van het horen een gebrek is dat de beslissing op bezwaar kan doen sneuvelen, met een nieuwe ronde als resultaat.