Artikel 3:16 Awb: De termijn van zes weken voor zienswijzen

Dit artikel geeft het antwoord op de vraag waar in deze procedure het vaakst naar wordt gezocht: hoeveel tijd heb ik om te reageren op een ontwerpbesluit? De termijn voor het naar voren brengen van zienswijzen bedraagt zes weken. Bij wettelijk voorschrift kan een langere termijn worden bepaald; het bestuursorgaan kan de termijn niet zelf inkorten. Dezelfde termijn geldt voor adviseurs aan wie op grond van afdeling 3.3 advies is gevraagd, zodat het bestuursorgaan alle reacties op hetzelfde moment binnen heeft.

Zes weken is een bewuste keuze. Bij een ontwerpbesluit gaat het vaak om omvangrijke stukken — rapporten, tekeningen, berekeningen — die een burger of een vrijwilligersorganisatie niet in een week doorgrondt. Tegelijk moet de aanvrager niet eindeloos wachten. De termijn is daarom vast, en niet naar believen door het bestuursorgaan in te korten.

Wanneer begint de klok te lopen

Het tweede lid noemt twee voorwaarden die allebei vervuld moeten zijn: het ontwerp moet ter inzage zijn gelegd én daarvan moet kennis zijn gegeven. De termijn begint op de dag waarop aan beide is voldaan. Publiceert een gemeente het bericht in het gemeenteblad op een maandag, maar liggen de stukken pas de woensdag daarna klaar, dan begint de termijn op die woensdag. Dat lijkt een detail, maar het is een veelvoorkomende bron van gedoe: klopt de startdatum niet, dan klopt de einddatum ook niet, en een zienswijze die volgens de gemeente te laat is, kan dan alsnog op tijd zijn. Noteer daarom zelf de datum van de publicatie én de datum waarop de stukken daadwerkelijk beschikbaar waren.

Op tijd ingediend: wat telt

Het derde lid verklaart drie bepalingen uit hoofdstuk 6 van overeenkomstige toepassing op schriftelijke zienswijzen. Dat is praktisch belangrijk.

• Artikel 6:9 Awb bepaalt wanneer een geschrift tijdig is ingediend. Bij verzending per post gaat het erom dat het stuk vóór het einde van de termijn ter post is bezorgd, mits het niet te lang daarna binnenkomt. Bewaar dus een verzendbewijs.
• Artikel 6:10 Awb ziet op een reactie die te vroeg is, dus van vóór de terinzagelegging. Zo'n zienswijze mag niet om die reden terzijde worden gelegd als het ontwerp op dat moment al was opgesteld, of als de indiener redelijkerwijs mocht aannemen dat dat al zo was. Dat een ontwerp alleen te verwachten viel, is niet genoeg.
• Artikel 6:15 Awb regelt doorzending: stuurt u uw zienswijze naar het verkeerde bestuursorgaan, dan moet dat het stuk doorsturen naar het juiste, en telt in beginsel het moment van de eerste indiening.

Opvallend is wat er níét staat. De regeling over verschoonbare termijnoverschrijding is in dit artikel niet van overeenkomstige toepassing verklaard. Ga er dus niet van uit dat een te late zienswijze met een goed verhaal alsnog wordt meegenomen; de veilige route is eenvoudigweg op tijd indienen.

Een voorbeeld

De kennisgeving van een ontwerpbesluit verschijnt op 3 maart en de stukken liggen diezelfde dag ter inzage. De termijn begint dan op 3 maart en de laatste dag is 13 april. Een omwonende brengt zijn zienswijze op 12 april ter post en bewaart het verzendbewijs. De brief komt pas op 15 april bij de gemeente binnen. De zienswijze is toch op tijd, omdat het stuk vóór het einde van de termijn ter post is bezorgd en kort daarna is ontvangen. Had hij de brief pas op 14 april gepost, dan was hij te laat geweest, hoe goed de inhoud ook was.

In de praktijk

• Wacht niet tot de laatste dag. Digitale loketten liggen er soms uit, en bij een mondelinge zienswijze moet u een afspraak kunnen maken.
• Kort en op tijd is beter dan uitgebreid en te laat. Dien binnen de termijn een zienswijze in met uw kernpunten; aanvullen kan zolang de termijn loopt.
• Voor het bestuursorgaan: leg de start- en einddatum vast in het dossier en houd bij een onvolkomen kennisgeving rekening met een latere aanvang. Een te vroeg afgekapte termijn raakt de zorgvuldigheid van de hele voorbereiding.