Artikel 4:52 Awb: Wanneer wordt de subsidie betaald?

Dit artikel maakt de brug tussen het besluit en het geld. De vaststellingsbeschikking bepaalt hoeveel subsidie de ontvanger krijgt; dit artikel zegt dat precies dat bedrag ook moet worden betaald. De betaling is dus geen nieuw besluit en geen nieuw beoordelingsmoment. Een bestuursorgaan dat achteraf twijfels krijgt, mag niet stilzwijgend minder overmaken: het moet eerst de vaststelling zelf aanpakken langs de weg van artikel 4:49 Awb.

Daarmee heeft de ontvanger na de vaststelling een gewone geldvordering op het bestuursorgaan. De algemene regels over bestuursrechtelijke geldschulden in titel 4.4 van deze wet zijn daarop van toepassing, inclusief de regels over de betaaltermijn en over wettelijke rente bij te late betaling.

Betalen zoals is vastgesteld

Het eerste lid lijkt vanzelfsprekend, maar heeft praktische betekenis. Discussie over de hoogte hoort thuis bij de vaststelling, niet bij de kas. Vindt de ontvanger het vastgestelde bedrag te laag, dan moet hij bezwaar maken tegen de vaststellingsbeschikking; klagen bij de financiële administratie helpt niet. Andersom kan het bestuursorgaan een betaling niet inhouden omdat het nog ergens over twijfelt. Wel zijn er twee wettelijke uitzonderingen: opschorting van de betaling bij een ernstig vermoeden van een intrekkingsgrond, geregeld in artikel 4:56 Awb, en verrekening met een terugvordering op grond van artikel 4:57 Awb, derde lid.

Een eigen betaaltermijn bij subsidies zonder wettelijke grondslag

De hoofdregel voor betaaltermijnen staat in artikel 4:87 Awb, eerste lid, en geldt voor alle bestuursrechtelijke geldschulden. Het tweede lid van dit artikel maakt daarop een uitzondering die alleen openstaat voor subsidies die niet op een wettelijk voorschrift berusten. Dat zijn de subsidies die worden verstrekt op een van de uitzonderingsgronden van artikel 4:23 Awb, bijvoorbeeld een incidentele subsidie of een subsidie die rechtstreeks op de begroting is gebaseerd. Voor die gevallen kan het bestuursorgaan zelf een afwijkende betaaltermijn vaststellen.

Die afwijkende termijn moet wel op tijd worden geregeld: bij de subsidieverlening, of, als er geen verlening is geweest en de subsidie meteen is vastgesteld, bij de vaststelling. Achteraf alsnog een langere termijn aankondigen kan dus niet. Berust de subsidie wél op een wettelijk voorschrift, dan is deze mogelijkheid er niet. De betaaltermijn volgt dan uit dat voorschrift of uit artikel 4:87 Awb; wel kan de vaststellingsbeschikking zelf op grond van dat artikel een later betaalmoment noemen.

Een eenmalige subsidie voor een jubileum

Een gemeente kent een vereniging eenmalig 8.000 euro toe voor een jubileumfeest, zonder aparte verordening. In de verleningsbeschikking staat dat het vastgestelde bedrag binnen twee weken na de vaststelling wordt overgemaakt, omdat de vereniging de zaalhuur kort na het feest moet voldoen. Omdat de subsidie niet op een wettelijk voorschrift berust en de afwijking meteen bij de verlening is opgenomen, is dat toegestaan. Had de gemeente pas in een latere brief een langere termijn willen hanteren, dan had de vereniging zich op de termijn uit de beschikking kunnen beroepen.

In de praktijk

• Voor de ontvanger: lees in de beschikking of er een eigen betaaltermijn of een betaling in delen is opgenomen; dat bepaalt wanneer er uiterlijk moet zijn betaald. Is die termijn verstreken zonder betaling, dan is het bestuursorgaan van rechtswege in verzuim en is wettelijke rente verschuldigd (artikelen 4:97 en 4:98 Awb).
• Voor het bestuursorgaan: zet een afwijkende betaaltermijn altijd in de beschikking zelf en ga eerst na of de subsidie op een wettelijk voorschrift berust; alleen als dat niet zo is, staat deze route open. Wilt u in termijnen betalen, dan gelden de aanvullende eisen van artikel 4:53 Awb.