Artikel 4:130 Awb: De beslistermijn bij nadeelcompensatie

Dit artikel bepaalt hoe lang een bestuursorgaan mag doen over een verzoek om nadeelcompensatie. De hoofdregel is acht weken na ontvangst van de aanvraag. Schakelt het bestuursorgaan een onafhankelijke adviescommissie in, dan wordt die termijn zes maanden. Een bijzondere wettelijke regeling kan een andere termijn geven en gaat dan voor.

Deze termijn is een uitwerking op maat voor schadeverzoeken en gaat vóór de algemene beslistermijn van artikel 4:13 Awb. Dat is logisch: het waarderen van schade vergt vaak taxaties, cijfers en hoor en wederhoor, en dat kost meer tijd dan een doorsnee aanvraag.

Wanneer geldt de termijn van zes maanden?

Niet elk advies rekt de termijn op. De wet stelt een eis aan de onafhankelijkheid van de commissie: de voorzitter, of het enige lid als de commissie uit één persoon bestaat, mag geen deel uitmaken van het bestuursorgaan en mag niet werken onder verantwoordelijkheid daarvan. Laat een gemeente het verzoek beoordelen door een eigen ambtenaar of een intern team, dan blijft de termijn dus acht weken.

Die koppeling is bewust gelegd. De ruimere termijn is de prijs voor een onafhankelijke beoordeling; wie die onafhankelijkheid niet organiseert, krijgt de extra tijd niet.

Eenmaal verdagen

Het bestuursorgaan mag de beslissing één keer uitstellen: hoogstens acht weken, of zes maanden als een adviescommissie als bedoeld in het eerste lid is ingeschakeld. Van dat uitstel moet het schriftelijk mededeling doen. Twee keer verdagen mag niet, en een verdaging die u nooit is meegedeeld, staat er juridisch zwak voor.

Aanhouden tot het besluit onherroepelijk is

Is de schade mede veroorzaakt door een besluit waartegen nog beroep openstaat, dan mag het bestuursorgaan de beslissing aanhouden totdat dat besluit onherroepelijk is. Dat voorkomt dat over schade wordt beslist die achteraf helemaal niet blijkt te ontstaan, bijvoorbeeld omdat de rechter het onderliggende besluit vernietigt.

Een voorbeeld. Een ondernemer vraagt vergoeding van waardedaling van zijn pand na een wijziging van het omgevingsplan. Tegen die wijziging loopt nog een beroepsprocedure. De gemeente laat schriftelijk weten dat zij de beslissing op het schadeverzoek aanhoudt tot dat besluit onherroepelijk is. Pas daarna begint de inhoudelijke beoordeling en gaat de klok van dit artikel weer zichtbaar tikken.

In de praktijk

• Voor de aanvrager. Noteer de datum van ontvangst van uw aanvraag en bereken zelf welke termijn geldt. Wordt u niets meegedeeld en verstrijkt de termijn, dan kunt u het bestuursorgaan in gebreke stellen; artikel 4:17 Awb regelt de dwangsom bij niet tijdig beslissen.
• Voor het bestuursorgaan. Leg in de ontvangstbevestiging vast welke termijn geldt en waarom, en vermeld of een adviescommissie wordt ingeschakeld. Doe een verdaging altijd schriftelijk en vóór het verstrijken van de oorspronkelijke termijn.
• Bij aanhouding. Meld ook een besluit tot aanhouden schriftelijk, met de reden en de procedure waarop wordt gewacht. Zo weet de aanvrager waar hij aan toe is en blijft het dossier controleerbaar.