Artikel 6:19 Awb: Het besluit wordt gewijzigd tijdens de procedure

Dit artikel zorgt ervoor dat u niet opnieuw hoeft te beginnen als het bestuursorgaan het aangevochten besluit tijdens de procedure intrekt, wijzigt of vervangt. Uw bezwaar of beroep richt zich dan van rechtswege ook tegen dat nieuwe besluit. U hoeft dus niet apart bezwaar te maken of beroep in te stellen tegen de nieuwe versie: de lopende procedure neemt die vanzelf mee, tenzij partijen daarbij onvoldoende belang hebben.

Zonder deze regeling zou een bestuursorgaan een procedure kunnen frustreren door het besluit telkens net even anders opnieuw te nemen, waarna de burger weer vooraan in de rij moest aansluiten. Dat wordt hier voorkomen, in het belang van een snelle en definitieve beslechting van het geschil.

Automatisch meegenomen, tenzij onvoldoende belang

De uitbreiding werkt van rechtswege: er is geen verzoek voor nodig en de rechter of het bestuursorgaan hoeft er geen besluit over te nemen. De enige rem is dat partijen bij het nieuwe besluit onvoldoende belang moeten hebben. Dat speelt bijvoorbeeld als het nieuwe besluit u volledig tegemoetkomt en er niets meer valt te bestrijden. Geeft het nieuwe besluit u maar gedeeltelijk gelijk, dan houdt u belang en loopt de procedure over het resterende deel door. Het moet wel gaan om een besluit dat het aangevochten besluit werkelijk intrekt, wijzigt of vervangt. Een besluit op een nieuwe aanvraag of over een ander tijdvak valt daar volgens vaste rechtspraak in de regel niet onder; daartegen moet u zelf tijdig bezwaar maken of beroep instellen. Het maakt verder niet uit in welke volgorde de dingen gebeuren: ook wanneer u pas bezwaar maakt of beroep instelt nadat het besluit al was ingetrokken, gewijzigd of vervangen, wordt het nieuwe besluit in de procedure betrokken.

Wat het bestuursorgaan moet doen

Neemt het bestuursorgaan tijdens een lopend beroep een nieuw besluit, dan moet het dat onverwijld ter beschikking stellen aan het orgaan waar het beroep aanhangig is. De rechter kan de zaak anders niet beoordelen. Komt bij een ander orgaan toch een bezwaar- of beroepschrift tegen het nieuwe besluit binnen, dan moet dat orgaan het doorzenden volgens de doorzendregeling van artikel 6:15 Awb. De rechter kan het beroep tegen het nieuwe besluit bovendien verwijzen naar een ander orgaan als behandeling daar wenselijker is. Via artikel 6:24 Awb werkt deze hele regeling ook door in hoger beroep.

Intrekking redt het oude besluit niet

Een bestuursorgaan dat een omstreden besluit intrekt, is daarmee niet van de procedure af. Het laatste lid bepaalt uitdrukkelijk dat intrekking of vervanging niet in de weg staat aan vernietiging van het oude besluit, als de indiener daarbij belang heeft. Dat belang is er vooral als het oude besluit schade heeft veroorzaakt en de indiener een oordeel over de rechtmatigheid nodig heeft om die vergoed te krijgen. Om alleen de kosten van de procedure, zoals het griffierecht, terug te zien, hoeft de rechter het oude besluit volgens vaste rechtspraak niet te beoordelen: dat levert geen voldoende belang op, en over die kosten kan hij ook zonder zo'n oordeel beslissen.

Een voorbeeld

Een ondernemer krijgt een subsidie voor een lager bedrag dan hij had gevraagd en stelt beroep in. Hangende het beroep verhoogt de gemeente het bedrag alsnog, maar niet tot het volledige gevraagde bedrag. Dat nieuwe besluit wordt automatisch in het lopende beroep betrokken; de ondernemer hoeft er geen nieuwe procedure over te starten. Omdat hij nog steeds geld tekortkomt, heeft hij voldoende belang en beoordeelt de rechter ook het verhoogde besluit.

In de praktijk

• Voor indieners: stuur voor de zekerheid een korte brief waarin u laat weten dat u ook het nieuwe besluit bestrijdt en waarom. Dat is formeel niet nodig, maar het houdt het dossier scherp en voorkomt misverstanden over de omvang van het geschil.
• Trek uw beroep niet in zodra u een gunstiger besluit krijgt, zonder eerst na te gaan of u nog belang hebt bij een oordeel over het oude besluit, bijvoorbeeld met het oog op schade. Trekt u in omdat het bestuursorgaan u tegemoetkomt, vraag dan tegelijk om vergoeding van uw proceskosten (artikel 8:75a Awb).
• Voor bestuursorganen: stuur een nieuw besluit meteen naar de rechter en naar de andere partijen, en vermeld uitdrukkelijk wat er ten opzichte van het oude besluit is veranderd.
• Zet in het nieuwe besluit hoe het zich verhoudt tot de lopende procedure. Dat scheelt onnodige tweede procedures die daarna toch moeten worden doorgezonden.