Als tijdstip waarop een bericht door een bestuursorgaan elektronisch is verzonden, geldt: a. het tijdstip waarop het bericht een systeem voor gegevensverwerking bereikt waarvoor het bestuursorgaan of een ander bestuursorgaan geen verantwoordelijkheid draagt; b. indien het bestuursorgaan gebruikmaakt van een systeem voor gegevensverwerking waarin de geadresseerde toegang heeft tot het bericht: het tijdstip waarop het bericht toegankelijk wordt voor de geadresseerde; c. indien het bestuursorgaan gebruikmaakt van zowel een voorziening voor elektronisch berichtenverkeer en informatieverschaffing als bedoeld in artikel 5, eerste lid, onder f, van de Wet digitale overheid als een andere voorziening: het tijdstip waarop het bericht toegankelijk is geworden via de eerstgenoemde voorziening.
Artikel 2:19 Awb: Het tijdstip van elektronische verzending
Het tijdstip van elektronische verzending
Wettekst
Toelichting
Artikel 2:19 Awb legt vast op welk moment een bericht van een bestuursorgaan elektronisch is verzonden. Dat lijkt een detail, maar er hangt veel aan: bij een besluit is de verzending het moment van bekendmaking, en de bezwaartermijn begint op grond van artikel 6:8 Awb op de dag daarna.
Het artikel onderscheidt drie situaties, elk met een eigen aanknopingspunt.
De drie regels
- Verzending naar buiten (onder a). Het bericht is verzonden op het tijdstip waarop het een systeem bereikt waarvoor het bestuursorgaan — of een ander bestuursorgaan — geen verantwoordelijkheid draagt. Het bericht moet dus daadwerkelijk het overheidsdomein verlaten; het aanmaken of in de wachtrij zetten van een e-mail is nog geen verzending.
- Klaarzetten in een systeem (onder b). Gebruikt het bestuursorgaan een systeem waarin de geadresseerde toegang tot het bericht heeft, dan geldt het tijdstip waarop het bericht toegankelijk wordt voor de geadresseerde. Niet het klaarzetten in de backoffice telt, maar het moment waarop hij erbij kan.
- Twee voorzieningen naast elkaar (onder c). Gebruikt het bestuursorgaan zowel de landelijke voorziening voor elektronisch berichtenverkeer uit de Wet digitale overheid als een eigen voorziening, dan telt het tijdstip waarop het bericht via die eerste voorziening toegankelijk is geworden.
Die laatste regel voorkomt onduidelijkheid wanneer hetzelfde bericht op twee plaatsen verschijnt. Er is dan één ijkpunt, en dat is het landelijke.
Waarom dit ertoe doet
De gevolgen zijn het duidelijkst bij besluiten. Een besluit treedt op grond van artikel 3:40 Awb in werking na bekendmaking, en de bekendmaking gebeurt op grond van artikel 3:41 Awb door toezending of uitreiking. Bij elektronische verzending bepaalt artikel 2:19 Awb wanneer die toezending heeft plaatsgevonden.
Verschuift dat tijdstip, dan verschuift de hele keten mee. Kan het bericht niet worden bezorgd en wordt het opnieuw verzonden, dan geldt op grond van artikel 2:11 Awb, derde lid, het tijdstip van die tweede verzending — met een latere bekendmaking en een latere termijn als gevolg.
Voor berichten van de burger aan het bestuursorgaan geldt een eigen regeling: artikel 2:20 Awb bepaalt wanneer zo'n bericht is ontvangen, en artikel 6:9 Awb wanneer een bezwaar- of beroepschrift tijdig is ingediend. Artikel 2:19 Awb gaat alleen over berichten van het bestuursorgaan.
In de praktijk
Bestuursorganen doen er goed aan het verzendtijdstip vast te leggen zoals dit artikel het definieert, en niet het tijdstip waarop het besluit intern is vastgesteld of ondertekend. Tussen die twee momenten zit vaak een dag of meer, en de rechtsmiddelenverwijzing onder het besluit moet uitgaan van het juiste moment.
Voor de ontvanger is de praktische kern: de termijn begint te lopen zodra het bericht voor hem toegankelijk is, niet zodra hij het leest. Wie zijn berichtenbox een maand niet opent, verliest een maand van zijn termijn. Alleen als de kennisgeving van artikel 2:10 Awb is uitgebleven of niet is aangekomen, biedt artikel 2:22 Awb uitkomst.