Artikel 5:28 Awb: Verzegeling van gebouwen en terreinen

Verzegelen betekent dat een deur, poort, machine of ruimte fysiek wordt afgesloten en van een zegel wordt voorzien, zodat zichtbaar is dat niemand er zonder toestemming aan mag komen. Dit artikel geeft het bestuursorgaan dat bestuursdwang toepast die bevoegdheid, en wel voor gebouwen, terreinen en alles wat zich daarin of daarop bevindt.

Het nut zit in de handhaafbaarheid. Zonder verzegeling kan een gesloten pand een dag later gewoon weer opengaan, of kan een stilgelegde installatie in het weekend weer draaien. Een zegel maakt zichtbaar wat er speelt en maakt het bovendien lastig om ongemerkt door te gaan met wat verboden is.

Gekoppeld aan bestuursdwang

De bevoegdheid staat niet los. Zij komt toe aan het bestuursorgaan dat bestuursdwang toepast, en veronderstelt dus dat er een bestuursdwangbesluit ligt of dat er wegens spoed op grond van artikel 5:31 Awb wordt opgetreden. Verzegelen als losse maatregel, zonder dat er bestuursdwang aan de orde is, kan met dit artikel niet. Het is een hulpmiddel bij de uitvoering, geen zelfstandige sanctie.

Hoe ver reikt het?

De reikwijdte is breed geformuleerd. Behalve het gebouw of terrein zelf mag ook worden verzegeld wat zich daarin of daarop bevindt. Daarmee kan het bestuursorgaan gericht te werk gaan in plaats van alles op slot te zetten.

• Een heel pand. De toegangsdeuren van een loods worden verzegeld nadat de gemeente die heeft laten ontruimen.
• Een deel van een gebouw. Alleen de kelderruimte waar de overtreding zit, gaat dicht; de rest van het pand blijft bruikbaar.
• Losse zaken. Een installatie, een machine of een opslagtank wordt afzonderlijk verzegeld, zodat die niet meer in gebruik kan worden genomen.

Een voorbeeld. In een bedrijfsloods blijkt een gevaarlijke situatie te bestaan met opgeslagen chemicaliën. De gemeente past bestuursdwang toe, laat de opslag afvoeren en verzegelt daarna de toegangsdeur en de resterende tanks. De eigenaar kan het pand niet zomaar weer in gebruik nemen; hij zal eerst moeten aantonen dat de situatie op orde is en het bestuursorgaan moeten vragen de verzegeling op te heffen.

In de praktijk

• Voor de eigenaar of gebruiker. Haal een zegel nooit zelf weg. Een zegel verbreken kan strafrechtelijke gevolgen hebben en maakt uw positie in het handhavingstraject aanzienlijk slechter. Wilt u er weer in, vraag het bestuursorgaan dan schriftelijk om opheffing en onderbouw wat er inmiddels is hersteld.
• Voor het bestuursorgaan. Verzegel niet ruimer dan nodig: sluit alleen af wat met de overtreding samenhangt. Leg schriftelijk vast wat is verzegeld, wanneer en waarom, en maak duidelijk onder welke voorwaarden het zegel weer weggaat. Controleer de zegels ook periodiek; een zegel dat niemand nakijkt, mist zijn werking.
• Voor beiden. Verzegeling is bedoeld om de toestand vast te houden totdat de overtreding is hersteld. Zodra dat doel is bereikt, hoort de verzegeling te verdwijnen; zij mag geen verkapte langdurige sluiting worden.