Artikel 7:9 Awb: Nieuwe feiten na de hoorzitting

Komt het bestuursorgaan ná de hoorzitting feiten of omstandigheden op het spoor die van aanmerkelijk belang kunnen zijn voor de beslissing op bezwaar, dan mag het die niet stilzwijgend gebruiken. Dit artikel verplicht het orgaan om die informatie aan de belanghebbenden mee te delen en hun de gelegenheid te geven daarover opnieuw te worden gehoord.

Achterliggende gedachte is dat het horen zinloos wordt als de beslissing uiteindelijk rust op informatie die pas ná de zitting binnenkwam. U verdedigt zich dan tegen een dossier dat inmiddels is veranderd, zonder het te weten. Het artikel houdt het gesprek open tot het moment waarop de beslissing valt.

De drempel: aanmerkelijk belang

Niet elk nieuw stukje informatie leidt tot een tweede ronde. Het moet gaan om feiten of omstandigheden die het oordeel kunnen kantelen: een rapport dat de kern van de zaak raakt, een verklaring die het feitenbeeld omkeert, een gewijzigde situatie die de grondslag van het besluit onderuithaalt. Een brief die alleen herhaalt wat al bekend was, of een detail dat de uitkomst niet kan beïnvloeden, valt erbuiten.

Let op het woord kúnnen. Het bestuursorgaan hoeft niet eerst vast te stellen dat de informatie doorslaggevend ís. Zodra aannemelijk is dat zij het oordeel kan beïnvloeden, geldt de plicht.

Waar de informatie vandaan komt, maakt niet uit

De wet beperkt zich niet tot informatie van buiten. Ook een rapport dat het bestuursorgaan zelf laat opstellen, een advies van een eigen medisch of technisch adviseur, of een constatering van een toezichthouder valt eronder. Juist bij informatie uit de eigen organisatie wordt de plicht makkelijk vergeten, omdat het niet voelt als iets nieuws in het dossier.

Een voorbeeld uit de praktijk

Iemands uitkering wordt ingetrokken omdat het bestuursorgaan meent dat hij samenwoont. Op de hoorzitting legt hij uit dat hij alleen woont en dat zijn zus alleen af en toe komt logeren. Twee weken later ontvangt het bestuursorgaan een verklaring van een oud-buurvrouw waarin staat dat er dagelijks iemand overnacht. Wil het orgaan die verklaring gebruiken, dan moet het die eerst aan de bezwaarmaker sturen en hem de kans geven daarop mondeling te reageren. Doet het dat niet en staat de verklaring wel in de motivering, dan kleeft er een gebrek aan de beslissing.

Gelegenheid geven is niet hetzelfde als een nieuwe zitting

Het artikel eist dat belanghebbenden in de gelegenheid worden gesteld te worden gehoord. Maakt niemand daarvan gebruik, of reageert iedereen schriftelijk en vindt niemand een zitting nodig, dan hoeft er geen tweede bijeenkomst te komen. De plicht is dus het aanbod, niet per se de zitting zelf. Wel moet duidelijk zijn dat het aanbod is gedaan, zodat later niet ter discussie staat of iemand de kans heeft gehad.

In de praktijk

• Voor de belanghebbende: vergelijk de motivering van de beslissing op bezwaar met wat u kende toen u werd gehoord. Duikt daar een rapport of verklaring op die u niet eerder zag, dan is dat een concreet aanknopingspunt voor beroep.
• Voor het bestuursorgaan: stuur nieuwe stukken meteen door met een korte brief waarin u vraagt of men daarover gehoord wil worden en binnen welke termijn. Dat kost weinig tijd en voorkomt dat de hele beslissing later sneuvelt.
• Voor het bestuursorgaan: houd rekening met de beslistermijn. Een extra ronde kost tijd; artikel 7:10 Awb biedt daarvoor mogelijkheden tot verdaging of uitstel.

Wordt dit artikel geschonden, dan is dat een gebrek in de totstandkoming van de beslissing op bezwaar. De bestuursrechter kan zo'n gebrek onder omstandigheden passeren op grond van artikel 6:22 Awb, namelijk als aannemelijk is dat niemand erdoor is benadeeld. Zeker is dat allerminst, en erop gokken is onverstandig.