Artikel 5:37a Awb: Stuiting en verlenging bij de invordering

Een verbeurde dwangsom verjaart snel, en dit artikel zorgt ervoor dat die korte termijn geen valstrik wordt. Het regelt vier situaties: de invorderingsbeschikking stuit de verjaring, en de termijn wordt verlengd zolang een verzoek om invordering loopt, zolang daarover wordt geprocedeerd, of zolang de invordering door de voorzieningenrechter is geschorst.

Stuiting en verlenging zijn twee verschillende dingen. Stuiten betekent dat de lopende termijn wordt afgebroken en dat er een nieuwe begint; verlengen betekent dat de bestaande termijn simpelweg langer doorloopt. Voor de praktijk komt het op hetzelfde neer: de vordering blijft in leven terwijl de zaak nog niet is uitgekristalliseerd.

Stuiting door de invorderingsbeschikking

Zodra het bestuursorgaan de beschikking over de invordering geeft, wordt de verjaring gestuit. Vanaf dat moment begint een nieuwe termijn te lopen, volgens de algemene regel van artikel 4:110 Awb. Het bestuursorgaan heeft dus lucht om daarna de aanmaning en zo nodig het dwangbevel te doen uitgaan, zonder dat de vordering onder zijn handen verdampt.

Verlenging zolang een verzoek loopt

Heeft een belanghebbende gevraagd om een beschikking over de invordering, zoals artikel 5:37 Awb, tweede lid, mogelijk maakt, en is dat verzoek nog in behandeling op de dag waarop de vordering zou verjaren, dan wordt de termijn verlengd tot onherroepelijk op het verzoek is beslist. De verzoeker wordt zo niet de dupe van trage besluitvorming.

Dezelfde bescherming geldt wanneer het verzoek is afgewezen of wanneer het bestuursorgaan er te laat over beslist, en daartegen bezwaar of beroep openstaat of loopt. De verlenging duurt dan tot een van drie momenten: de termijn om bezwaar of beroep in te stellen is ongebruikt verstreken, er is onherroepelijk op het rechtsmiddel beslist, of het bestuursorgaan geeft alsnog een beschikking tot invordering. Wat zich het eerst voordoet, maakt een einde aan de verlenging.

Verlenging bij schorsing

Is de beschikking over de invordering geschorst door de voorzieningenrechter en loopt die schorsing nog op de dag van verjaring, dan wordt de termijn verlengd met precies de duur van de schorsing. Dat is logisch: zolang de beschikking is bevroren, mag het bestuursorgaan niet innen, en die tijd hoort niet tegen hem te werken.

Een voorbeeld

Een bewoner meldt in april dat een naastgelegen loods nog steeds in strijd met de last wordt gebruikt en vraagt de gemeente om de dwangsom in te vorderen. De gemeente laat het verzoek maandenlang liggen. Zou de vordering in oktober verjaren, dan gebeurt dat niet: de termijn loopt door tot onherroepelijk op het verzoek is beslist. Wijst de gemeente het verzoek daarna af en maakt de bewoner bezwaar, dan schuift de termijn opnieuw op tot dat bezwaar is afgedaan.

In de praktijk

• Voor het bestuursorgaan: reken niet op verlenging als vangnet. Geef de invorderingsbeschikking zo snel mogelijk, dan is de stuiting geregeld en hoeft u niet te rekenen met opschuivende data.
• Voor de overtreder: een verzoek van een derde of een lopende procedure houdt de vordering in leven, ook als u daar zelf niets van merkt. Ga er niet van uit dat stilte van de gemeente betekent dat de dwangsom is verdampt.
• Voor de verzoeker om handhaving: uw verzoek beschermt de vordering tegen verjaring. Bewaar het bewijs van indiening en de datum.

De basisregel over de termijn van een jaar staat in artikel 5:35 Awb; wat er gebeurt als de last zelf wordt ingetrokken of gewijzigd, staat in artikel 5:38 Awb.