Boek 10 Artikel 34 (10:34 BW)

Regels over erkenning van huwelijken zijn in de loop van de tijd gewijzigd, terwijl huwelijken zelf vaak decennia meegaan. Artikel 10:34 BW zegt daarom voor welke periode de afdeling geldt. De erkenningsregeling is niet van toepassing op huwelijken die vóór 1 januari 1990 zijn voltrokken. Voor die oudere huwelijken moet u dus niet in deze afdeling zoeken.

De tussenperiode voor consulaire huwelijken

Voor huwelijken die na 1 januari 1990 en vóór 15 januari 1999 zijn gesloten ten overstaan van buitenlandse diplomatieke of consulaire ambtenaren geldt een eigen regel. Zijn die huwelijken voltrokken volgens het recht van de staat die de ambtenaar vertegenwoordigt, dan worden zij als geldig aangemerkt wanneer de ene partij de Nederlandse nationaliteit had, al dan niet naast een andere, en de andere partij de nationaliteit van die vertegenwoordigde staat. De openbare orde van artikel 10:6 BW blijft daarbij overeind.

Na 15 januari 1999

Voor consulaire huwelijken van na die datum geldt de vormregeling van artikel 10:30 BW. Daar is de lijn strikter: zodra een van de partners de Nederlandse nationaliteit bezit, is die weg niet meer beschikbaar. De wetgever heeft dus bewust een knip gelegd, met een mildere behandeling voor de jaren daarvoor.

Een voorbeeld met twee landen

Een Nederlandse vrouw trouwt in 1995 bij het consulaat van Marokko in Nederland met een Marokkaanse man, volgens het Marokkaanse recht. Dat huwelijk valt in de tussenperiode en wordt als geldig aangemerkt, tenzij de openbare orde eraan in de weg staat. Was hetzelfde huwelijk in 2005 gesloten, dan was de uitkomst anders geweest, omdat de strengere vormregel dan van toepassing is.

Waarom overgangsrecht nodig is

• Mensen hebben hun leven ingericht op wat destijds gold; met terugwerkende kracht ingrijpen zou dat vertrouwen aantasten.
• Registers, akten en erfrechtelijke gevolgen bouwen voort op de situatie zoals die op het moment van de voltrekking gold.

- Tegelijk moet er een grens zijn, anders blijven oude praktijken eindeloos doorwerken.

In de praktijk

Zoek eerst de exacte datum van de huwelijksvoltrekking op; die bepaalt welke regels van toepassing zijn. Ligt de datum vóór 1990, dan moet de beoordeling langs een andere weg dan deze afdeling. Gaat het om een consulair huwelijk, noteer dan ook bij welke vertegenwoordiging het is gesloten en welke nationaliteiten beide partners toen bezaten; op die drie gegevens draait het hele artikel.