Boek 10 Artikel 112 (10:112 BW)

Elke nieuwe regeling moet zeggen vanaf wanneer zij werkt. Artikel 10:112 BW doet dat voor de hele titel over adoptie in dit boek. De bepaling zegt niets over voorwaarden of gevolgen, maar bepaalt welke gevallen langs deze regels worden beoordeeld en welke niet. Voor oudere dossiers is dat het eerste wat u moet weten, want anders wordt de verkeerde maatstaf gebruikt.

Twee peilmomenten, één datum

De titel geldt voor verzoeken tot adoptie die vanaf 1 januari 2004 in Nederland zijn ingediend, en voor de erkenning van adopties die vanaf diezelfde datum in het buitenland tot stand zijn gekomen. Bij een Nederlandse procedure kijkt u dus naar de datum van indiening; bij een buitenlandse adoptie naar de datum waarop die adoptie tot stand kwam. Wanneer iemand zich op de adoptie beroept, doet niet ter zake.

• Bij een adoptie hier: de datum waarop het verzoek werd ingediend.
• Bij een adoptie in het buitenland: de datum waarop zij tot stand kwam.

- Niet beslissend is wanneer u de adoptie in Nederland wilt gebruiken.

Wat er buiten valt

Adopties van vóór die datum worden niet langs deze titel beoordeeld, maar aan de hand van het regime dat destijds gold. Dat betekent niet dat zij hier zonder betekenis zijn; het betekent dat de vraag naar erkenning en gevolgen langs een andere weg moet worden beantwoord. Dat vraagt om zorgvuldigheid, omdat de destijds geldende maatstaven niet in dit boek te vinden zijn.

Een voorbeeld met twee landen

Een gezin adopteerde in 1999 een kind in Indonesië en legt de stukken nu in Nederland over voor een erfrechtelijke kwestie. De adoptietitel van dit boek is dan niet het toetsingskader, omdat de adoptie ruim voor de peildatum tot stand kwam. Was hetzelfde in 2008 gebeurd, dan zou de erkenning gewoon aan de regels van deze titel worden getoetst, inclusief de vraag of de adoptie de eerdere familiebanden verbrak.

In de praktijk

Noteer bij elk adoptiedossier eerst de data en bewaar het bewijs daarvan. De datum bepaalt de spelregels, en pas daarna komt de inhoud aan bod. Zit uw geval vlak vóór de peildatum, reken er dan op dat de beoordeling meer uitzoekwerk kost en dat oude documenten uit het herkomstland alsnog moeten worden opgevraagd. Een tijdige, complete verzameling stukken is dan de beste voorbereiding.