Boek 10 Artikel 14 (10:14 BW)

Een vordering blijft niet eeuwig opeisbaar. Wanneer zij vervalt of verjaart, verschilt sterk per land, en dat verschil kan het lot van een zaak bepalen. Artikel 10:14 BW wijst één stelsel aan: het recht dat van toepassing is op de rechtsverhouding waaruit het recht of de vordering is ontstaan. Wordt uw contract door Frans recht beheerst, dan beantwoordt Frans recht ook de vraag of u nog op tijd bent.

De plaats van de procedure telt niet

De wet koppelt verjaring en verval aan de bron van het recht of de vordering en niet aan het land waar de zaak wordt behandeld. Een Nederlandse rechter past dus geen Nederlandse termijn toe alleen omdat de procedure hier loopt, en een partij kan een buitenlandse termijn niet ontlopen door in Nederland te dagvaarden. Zo hangt het antwoord op de vraag of een vordering nog geldend kan worden gemaakt niet af van de keuze van het forum, maar van de rechtsverhouding zelf.

Wat er onder valt

• Verjaring van een vordering uit overeenkomst of uit onrechtmatige daad, naar het recht dat die verhouding beheerst.
• Verval van een recht of rechtsvordering, naar datzelfde recht.

- De vraag of de rechter hierop uit zichzelf let of dat een partij zich erop moet beroepen, voor zover het aangewezen recht daarover iets bepaalt.

Een voorbeeld met twee landen

Een Nederlandse onderneming levert aan een Italiaanse afnemer en de overeenkomst wordt door Italiaans recht beheerst. Blijft een factuur onbetaald, dan bepaalt Italiaans recht binnen welke tijd de leverancier moet handelen en wat hij kan doen om die tijd te verlengen. Dat hij in Nederland procedeert, verandert daar niets aan. Andersom kan een Nederlandse afnemer zich niet op een Nederlandse termijn beroepen als het contract door Italiaans recht wordt beheerst.

In de praktijk

Zoek bij een internationale vordering al vroeg uit welk recht de verhouding beheerst en welke termijn dat recht kent. Ga daarbij ook na hoe u die termijn onderbreekt: een brief die naar Nederlands recht voldoende is, hoeft dat elders niet te zijn.