Boek 10 Artikel 20 (10:20 BW)

Heeft iemand de Nederlandse nationaliteit, dan worden zijn geslachtsnaam en voornamen door Nederlands recht bepaald. Of hij daarnaast nog een andere nationaliteit bezit, doet daarbij niet ter zake. De wet weegt de nationaliteiten dus niet tegen elkaar af en vraagt niet welke de meest werkelijke band oplevert; de Nederlandse nationaliteit geeft zonder meer de doorslag.

Geen weging van banden

Dat is een bewuste keuze voor eenvoud en voorspelbaarheid. Namen worden vastgelegd door ambtenaren van de burgerlijke stand, vaak kort na een geboorte of een huwelijk. Zij moeten snel kunnen vaststellen welk recht geldt, zonder onderzoek naar waar iemand zijn leven inricht. Voor vreemdelingen ligt dat anders: bij hen kan wel een afweging tussen nationaliteiten nodig zijn.

Ook als de familierelatie buitenlands is

De tweede zin voegt iets belangrijks toe. Wordt de familierechtelijke betrekking waaruit de naam voortvloeit door vreemd recht beheerst, dan blijft voor de naam zelf toch Nederlands recht gelden. Het ontstaan of eindigen van zo'n band wordt dus beoordeeld naar het recht dat daarop van toepassing is, maar wat dat voor de naam betekent, staat in het Nederlandse namenrecht.

Een voorbeeld met twee landen

Een kind van een Nederlandse moeder en een Braziliaanse vader wordt in Brazilië geboren en heeft beide nationaliteiten. Voor zijn naam is Nederlands recht van toepassing. Of hij in familierechtelijke betrekking tot zijn vader staat, kan door Braziliaans recht worden beheerst, maar welke geslachtsnaam daaruit volgt, bepaalt het Nederlandse recht. Is zijn naam bij de geboorte al vastgelegd in een Braziliaanse akte, dan komt eerst artikel 10:24 BW in beeld: die naam wordt hier erkend, ook als daarbij een ander recht is toegepast dan onze verwijzingsregels aanwijzen. Wordt de naam hier vastgesteld en voert hij in Brazilië feitelijk een andere, dan biedt artikel 10:21 BW een manier om dat zichtbaar te maken.

Wat dit niet betekent

• Het betekent niet dat een buitenlandse naamsvastlegging waardeloos is; artikel 10:24 BW regelt wanneer die hier wordt erkend.
• Het betekent niet dat u geen naamswijziging kunt vragen; dat gebeurt langs de wegen die het Nederlandse recht daarvoor kent.

- Het zegt niets over uw nationaliteit zelf; die vraag wordt door de Rijkswet op het Nederlanderschap beantwoord.

In de praktijk

Verwacht bij een geboorte in het buitenland dat de Nederlandse en de plaatselijke registratie kunnen verschillen. Regel de inschrijving in Nederland zorgvuldig en bewaar de buitenlandse akte met vertaling. Ontstaat er verschil, ga dan eerst na of het om de naam gaat of om de onderliggende familierechtelijke betrekking; dat bepaalt welke bepaling u nodig hebt.