Artikel 10:155 BW: Ruimte voor een rechtskeuze bij bepaalde verzekeringen

Verzekeringsovereenkomsten hebben in het internationaal privaatrecht een eigen plaats. De Europese verordening over het recht dat op overeenkomsten van toepassing is, kent voor verzekeringen bijzondere regels, omdat de verzekeringnemer vaak de zwakkere partij is en omdat lidstaten belang hebben bij de dekking van risico's op hun grondgebied. Artikel 10:155 BW sluit daarbij aan.

Een keuzemogelijkheid die de verordening openlaat

De bepaling ziet op de gevallen die de verordening zelf aanwijst. Voor die gevallen laat zij ruimte aan de nationale wetgever, en Nederland gebruikt die ruimte om partijen toe te staan een rechtskeuze te maken volgens de gewone regels die de verordening voor rechtskeuze geeft.

• De verordening bepaalt om welke gevallen het gaat.
• Nederland staat daar een rechtskeuze toe.

- Die keuze verloopt volgens de regels van de verordening zelf.

Om welke polissen het gaat

Artikel 7 lid 3 van de verordening geldt voor verzekeringsovereenkomsten die niet onder de bijzondere regeling voor grote risico's vallen. Het gaat dus ook om polissen van particulieren en van kleinere ondernemingen. Artikel 10:155 BW bepaalt dat partijen in de gevallen bedoeld in de tweede alinea van artikel 7 lid 3 een rechtskeuze kunnen maken overeenkomstig artikel 3 van de verordening, de algemene regel voor rechtskeuze.

Een voorbeeld met twee landen

Een Nederlandse onderneming verzekert bij een verzekeraar in Ierland een risico dat zich hier voordoet. Valt de polis onder de gevallen die artikel 10:155 BW bedoelt, dan verloopt de rechtskeuze volgens artikel 3 van de verordening. Kiezen partijen niets, dan bepaalt de verordening zelf welk recht geldt.

In de praktijk

Leg het toepasselijke recht in de polis of in de voorwaarden uitdrukkelijk vast en controleer of de gekozen bepaling ook in de polisdocumentatie terugkomt. Ga bij een verplichte verzekering na of een bijzondere regel het recht al vastlegt, want dan is er weinig te kiezen. En houd de vraag welk recht geldt gescheiden van de vraag welke rechter over een geschil oordeelt; dat laatste volgt uit andere regels dan deze.