De in dit Boek en andere wettelijke regelingen vervatte regels van internationaal privaatrecht laten de werking van voor Nederland bindende internationale en communautaire regelingen onverlet.
Boek 10 Artikel 1 (10:1 BW)
Voorrang van verdragen en Europese verordeningen
Wettekst
Toelichting
Boek 10 beantwoordt de vraag welk recht geldt in een zaak die niet alleen met Nederland te maken heeft. Artikel 10:1 BW zet daar meteen een rangorde bij: wat in dit boek en in andere Nederlandse wetten staat, staat de werking van verdragen en Europese regelgeving die Nederland binden niet in de weg. Wie wil weten welk recht van toepassing is, kijkt dus eerst of er een internationaal of Europees instrument over het onderwerp gaat.
Nederlands recht is hier aanvullend
Nederland is partij bij een groot aantal verdragen over internationaal privaatrecht, en binnen de Europese Unie gelden verordeningen die rechtstreeks doorwerken. Valt uw geval onder zo'n instrument, dan bepaalt dat instrument welk recht geldt en komt u aan Boek 10 niet toe. Bestrijkt geen enkel instrument het geval, dan komt u bij Boek 10 of een andere Nederlandse wettelijke regeling uit.
Een voorbeeld met twee landen
Een Nederlandse ondernemer sluit een leveringscontract met een Duitse fabrikant en er ontstaat onenigheid over de garantie. Geldt voor dat onderwerp een Europese verordening, dan bepaalt die welk recht de overeenkomst beheerst en blijft Boek 10 op de achtergrond. Gaat het daarentegen om een onderwerp waarvoor geen verdrag en geen verordening bestaat, dan pakt de rechter Boek 10 er wel bij. De uitkomst kan per onderwerp verschillen, ook binnen dezelfde zaak tussen dezelfde partijen.
Wat dit artikel niet regelt
Het artikel bepaalt dat de Nederlandse regels van internationaal privaatrecht de werking van bindende internationale en communautaire regelingen onverlet laten. Het vult de inhoud van zo'n verdrag of verordening niet in: dat een instrument voorgaat, betekent niet dat dit boek uitlegt wat erin staat. En het geeft geen voorrang aan buitenlands recht als zodanig.
In de praktijk
Stel eerst vast om welk onderwerp het precies gaat en wanneer de feiten spelen, en ga dan na of daarvoor een verdrag of een Europese verordening bestaat. Vindt u er een, dan leest u dat instrument en niet dit boek. Vindt u niets, dan staat het antwoord hier. Eerst het instrument, dan het boek is de volgorde die dit artikel oplevert.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is er ruimte voor de uitzonderingsclausule?
Een vrouw verzocht na een in Iran gesloten huwelijk afgifte van de bruidsgave. Het hof kwam langs de uitzonderingsclausule van art. 10:8 BW tot toepassing van Nederlands recht, zonder te onderzoeken uit welke verwijzingsregel het toepasselijke recht volgde. De Hoge Raad overwoog dat de regels van Boek 10 BW de werking van voor Nederland bindende internationale en Europese regelingen onverlet laten, zodat de rechter eerst moet nagaan of zo'n regeling van toepassing is; is dat zo, dan kan hij een bepaling van Boek 10 BW alleen nog toepassen voor zover dat in het concrete geval met die regeling verenigbaar is. Omdat het hof dat onderzoek had overgeslagen, kon de beschikking niet in stand blijven.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.