Boek 10 Artikel 103 (10:103 BW)

De titel over adoptie in dit boek verwijst op verschillende plaatsen naar het Haags Adoptieverdrag 1993. Om te voorkomen dat telkens de volledige titel van dat verdrag moet worden herhaald, opent de titel met een definitie. Artikel 10:103 BW zegt precies welk verdrag met die korte naam wordt bedoeld: het in 1993 te 's-Gravenhage tot stand gekomen verdrag over de bescherming van kinderen en de samenwerking bij interlandelijke adoptie.

Een sleutelbepaling, geen norm

Dit artikel bepaalt zelf niets over adoptie. Het geeft geen aanknopingspunt, wijst geen recht aan en stelt geen voorwaarde. Het is een definitiebepaling die de rest van de titel leesbaar houdt. Toch is het niet zonder gewicht: overal waar verderop in de titel de korte naam opduikt, wordt uitsluitend dit ene verdrag bedoeld en geen ander instrument over kinderen of adoptie.

Waarom het verdrag vooropstaat

In dit boek is het uitgangspunt dat verdragen en Europese verordeningen voorgaan op de nationale verwijzingsregels. Bij adoptie is die voorrang goed zichtbaar: waar het Haags Adoptieverdrag 1993 van toepassing is, bepaalt dat verdrag hoe landen samenwerken en wat er van de betrokken autoriteiten wordt verwacht. De regels van deze titel werken daarnaast en vullen aan; zij vervangen het verdrag niet en mogen er niet tegen in worden gelezen.

• De korte naam in deze titel staat voor precies één verdrag uit 1993.
• Waar dat verdrag geldt, gaat het voor op de regels van deze titel.

- De inhoud van het verdrag zelf staat niet in dit boek beschreven.

Een voorbeeld met twee landen

Ouders in Nederland willen een kind adopteren dat in Colombia woont en zijn beide landen bij het verdrag aangesloten, dan verloopt de procedure via de weg die het verdrag daarvoor kent, met betrokkenheid van de autoriteiten in beide landen. Komt het kind uit een land dat niet is aangesloten, dan valt de zaak buiten het verdrag en moet worden teruggevallen op de overige regels, waaronder die van deze titel en de Nederlandse wetgeving over de opneming van buitenlandse kinderen.

In de praktijk

Voor wie een adoptiedossier leest, is dit artikel vooral een leeswijzer. Ga bij elke adoptie met een buitenlandse kant eerst na of het verdrag van toepassing is, want dat bepaalt welke route wordt gelopen en welke instanties moeten worden ingeschakeld. Pas als dat duidelijk is, hebben de verdere bepalingen van deze titel zin. Wat het verdrag inhoudelijk regelt, staat niet in dit boek en moet in het verdrag zelf worden nagelezen.