Op internationale ontvoering van kinderen zijn van toepassing: a. het op 20 mei 1980 te Luxemburg tot stand gekomen Europese Verdrag betreffende de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake het gezag over kinderen en betreffende het herstel van het gezag over kinderen (Trb. 1980, 134), b. het op 25 oktober 1980 te ’s-Gravenhage tot stand gekomen Verdrag inzake de burgerrechtelijke aspecten van internationale ontvoering van kinderen (Trb. 1987, 139), c. de in artikel 113, onder b, van dit Boek genoemde verordening, en d. de Wet van 2 mei 1990 tot uitvoering van het op 20 mei 1980 te Luxemburg tot stand gekomen Europese Verdrag betreffende de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake het gezag over kinderen en betreffende het herstel van het gezag over kinderen, uitvoering van het op 25 oktober 1980 te ’s-Gravenhage tot stand gekomen Verdrag inzake de burgerrechtelijke aspecten van internationale ontvoering van kinderen alsmede algemene bepalingen met betrekking tot verzoeken tot teruggeleiding van ontvoerde kinderen over de Nederlandse grens en de uitvoering daarvan (Stb. 1990, 202). Afdeling 3 (gereserveerd)
Boek 10 Artikel 114 (10:114 BW)
Welke regels gelden bij internationale ontvoering van kinderen
Wettekst
Toelichting
Als een ouder een kind zonder toestemming meeneemt naar een ander land of daar achterhoudt, gaat het om internationale kinderontvoering. Dit is een van de meest urgente onderwerpen van het internationale familierecht. Artikel 10:114 BW maakt duidelijk dat de regels daarvoor niet in dit boek staan: zij komen uit twee verdragen, een Europese verordening en een Nederlandse uitvoeringswet.
Waar de regels vandaan komen
Genoemd worden het Europees verdrag uit 1980 over de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen over het gezag en over het herstel daarvan, het Haags Kinderontvoeringsverdrag uit datzelfde jaar, en de Europese verordening die ook bij de bescherming van kinderen een rol speelt. Daarnaast is er de Nederlandse uitvoeringswet, die de nationale afwikkeling van verzoeken tot teruggeleiding regelt. Wat die instrumenten inhoudelijk bepalen, staat niet in dit boek.
- Twee verdragen uit 1980, met elk hun eigen invalshoek.
- De Europese verordening die ook voor ouderlijke verantwoordelijkheid geldt.
- De Nederlandse uitvoeringswet voor verzoeken tot teruggeleiding.
Een terrein zonder eigen verwijzingsregel
Anders dan bij veel andere onderwerpen van dit boek gaat het hier niet om de vraag welk recht van toepassing is. Bij ontvoering draait het om snelle actie: het kind moet in beginsel terug naar de plaats waar het zijn leven had, waarna de inhoudelijke gezagsvraag daar wordt beslist. Dat maakt begrijpelijk waarom de wetgever hier volstaat met een verwijzing en zelf geen aanknopingsregel formuleert.
Een voorbeeld met twee landen
Een vader neemt zijn kind mee van Nederland naar Turkije en keert niet terug, terwijl de moeder mede het gezag heeft. De moeder kan dan een procedure starten die op de genoemde instrumenten berust. De vraag of het kind moet terugkeren is een andere dan de vraag wie op termijn het gezag krijgt; die tweede vraag hoort in beginsel thuis bij de autoriteiten van het land waar het kind vóór het vertrek zijn leven had.
In de praktijk
Snelheid is bij dit onderwerp doorslaggevend; hoe langer wordt gewacht, hoe ingewikkelder de zaak wordt. Meld een ontvoering daarom meteen en verzamel bewijs van het gezag, van de gewone verblijfplaats van het kind en van het vertrek. Bedenk ook dat een kind meenemen naar het buitenland zonder toestemming van de andere gezagsdrager ook zonder rechterlijke uitspraak al onrechtmatig kan zijn. Deze bepaling zelf geeft geen inhoudelijke regels; zij vertelt u waar u die moet zoeken.