Boek 10 Artikel 66 (10:66 BW)

Geregistreerde partners kunnen het recht dat hun persoonlijke betrekkingen beheerst zelf aanwijzen, en zij kunnen die aanwijzing later wijzigen. Artikel 10:66 BW zegt wat daarvan het gevolg is voor de tijd: leidt zo'n aanwijzing tot een ander recht dan voorheen gold, dan is dat andere recht van toepassing vanaf het moment van de aanwijzing. Er wordt dus niet teruggekeken.

Geen terugwerkende kracht

Wat er vóór de aanwijzing is gebeurd, blijft beoordeeld naar het recht dat toen gold. Dat beschermt beide partners: niemand ontdekt achteraf dat een handeling uit het verleden alsnog een andere betekenis heeft gekregen. De relatie valt daarmee uiteen in opeenvolgende periodes, elk met een eigen toepasselijk recht.

Waarom dat verstandig is

Een aanwijzing wordt vaak gedaan op een moment van verandering: een verhuizing, een nieuwe fase in de relatie, een bezoek aan de notaris. Als zo'n keuze het verleden zou herschrijven, zouden partners nooit meer zeker weten waar zij aan toe zijn. Door het moment van de aanwijzing als grens te nemen, blijft de rechtstoestand overzichtelijk en controleerbaar.

Een voorbeeld met twee landen

Twee partners gaan in Nederland een geregistreerd partnerschap aan en verhuizen na een aantal jaren naar Duitsland, waar zij een aanwijzing doen voor het Duitse recht. Voor de jaren daarvóór blijft het eerder toepasselijke recht gelden; vanaf de aanwijzing geldt het Duitse recht. Beoordeelt u later een gebeurtenis, dan kijkt u dus eerst naar het jaar waarin zij plaatsvond.

Let op de samenhang

• De aanwijzing zelf en de voorwaarden daarvoor staan in artikel 10:64 BW.
• Is er geen aanwijzing, dan geldt de regel van artikel 10:65 BW en speelt dit artikel geen rol.

- Voor het vermogen van de partners geldt het Europese instrument en niet deze bepaling.

In de praktijk

Zet bij elke aanwijzing met zoveel woorden de datum in de akte en bewaar die zorgvuldig. Houd daarnaast een eenvoudige tijdlijn bij van waar u wanneer woonde en welke keuzes u wanneer maakte. Bij een geschil is dat overzicht vaak het eerste wat een adviseur of rechter nodig heeft, en het bespaart u een langdurige reconstructie achteraf. Een aanwijzing werkt hoe dan ook pas vanaf het tijdstip waarop zij is gedaan; het tijdvak daarvóór blijft beoordeeld naar het recht dat toen gold.