Boek 10 Artikel 120 (10:120 BW)

Een rechtspersoon kan zijn statutaire zetel naar een ander land verplaatsen. De grote vraag is dan of hij daarbij dezelfde rechtspersoon blijft, of dat hij in het ene land ophoudt te bestaan en in het andere opnieuw begint. Dat verschil is ingrijpend voor contracten, vergunningen en eigendommen. Artikel 10:120 BW bepaalt wanneer Nederland het voortbestaan van zo'n verhuisde rechtspersoon aanvaardt, en welk recht na de verhuizing op de rechtspersoon van toepassing is. Het artikel bevat dus twee regels: een over erkenning en een over het toepasselijke recht.

De dubbele voorwaarde

Nederland erkent het voortbestaan als beide betrokken rechtsstelsels dat op het moment van de verplaatsing doen: zowel het recht van het land van de oorspronkelijke zetel als dat van het land van de nieuwe zetel moet de rechtspersoon als voortbestaand erkennen. De Nederlandse beoordeling volgt daarmee het oordeel van de twee stelsels die bij de verplaatsing betrokken zijn. Erkent een van beide het voortbestaan niet, dan is niet voldaan aan de voorwaarde van dit artikel; wat er in dat geval met de rechtspersoon gebeurt, regelt de bepaling niet.

• Het recht van de oorspronkelijke zetel moet het voortbestaan erkennen.
• Het recht van de nieuwe zetel moet dat eveneens doen.

- Beide worden beoordeeld op het moment van de zetelverplaatsing.

Welk recht daarna geldt

Is aan die voorwaarden voldaan, dan schuift het toepasselijke recht mee: vanaf de verplaatsing beheerst het recht van het land van de nieuwe zetel de onderwerpen die in artikel 10:119 BW zijn opgesomd, waaronder de interne organisatie van de rechtspersoon en de bevoegdheden van zijn organen. Daarop bestaat één uitzondering, die het nieuwe recht zelf maakt: bepaalt dat recht dat op bepaalde punten het recht van de oorspronkelijke zetel van toepassing blijft, dan wordt dat gevolgd. Het recht van de nieuwe zetel bepaalt dus ook hoe ver het oude recht nog doorwerkt.

Een voorbeeld met twee landen

Een rechtspersoon met statutaire zetel in Malta verplaatst die zetel naar Cyprus, en beide stelsels aanvaarden dat de rechtspersoon daarbij blijft bestaan. In Nederland wordt dan aangenomen dat het om dezelfde rechtspersoon gaat, zodat lopende contracten met een Nederlandse leverancier gewoon doorlopen. Vanaf de verplaatsing beoordeelt u vragen over bestuur en vertegenwoordiging naar Cypriotisch recht, tenzij dat recht op onderdelen naar het oude recht terugverwijst.

In de praktijk

Wie zaken doet met een verhuisde rechtspersoon, doet er goed aan om de stukken van de verplaatsing op te vragen en te controleren hoe beide landen het voortbestaan zien. Verandert het toepasselijke recht, dan kan ook de vertegenwoordigingsbevoegdheid veranderen. Controleer daarom opnieuw wie mag tekenen, en let erop dat registraties van zekerheden en vergunningen op naam van de juiste entiteit blijven staan.