Artikel 10:142 BW: Welke trusts onder de trustregeling van dit boek vallen

Het Nederlandse recht kent de trust niet als eigen figuur, maar erkent haar wel. Een trust houdt in dat iemand vermogen onder zich heeft en beheert ten behoeve van anderen of voor een doel. Voordat de titel over trusts in dit boek kan worden toegepast, moet duidelijk zijn welke trusts eronder vallen. Artikel 10:142 BW geeft daarvoor twee omschrijvingen.

Het verdrag als basis

In de eerste plaats wordt vastgelegd wat met het Haags Trustverdrag 1985 wordt bedoeld: het verdrag over het recht dat op trusts van toepassing is en over de erkenning van trusts. Dat verdrag wijst aan welk recht een trust beheerst en zegt wat erkenning meebrengt. De artikelen die in deze titel volgen, herhalen dat niet, maar verbinden er voor Nederland eigen gevolgen aan: inschrijving van een trustgoed in een openbaar register kan op naam van de trustee gebeuren, met vermelding van de hoedanigheid waarin hij optreedt, en onze eigen voorschriften over overdracht, zekerheidsrechten en de positie van schuldeisers in een insolventie blijven naast die erkenning gelden (de artikelen 10:143 en 10:144 BW).

Wat als trust geldt

In de tweede plaats geldt als trust een trust zoals het verdrag die omschrijft, met twee toevoegingen. Zij moet door een wilsuiting in het leven zijn geroepen, en van haar bestaan moet een geschrift blijken. Trusts die van rechtswege of door een rechterlijke uitspraak ontstaan, vallen dus buiten deze titel, en een mondelinge of stilzwijgende constructie evenmin. Die eis van een geschrift dient de kenbaarheid: derden moeten kunnen zien waar zij mee te maken hebben.

• De omschrijving van het verdrag vormt het uitgangspunt.
• De trust moet berusten op een wilsuiting van degene die haar instelt.

- Van het bestaan van de trust moet een geschrift blijken.

Een voorbeeld met twee landen

Een Nederlander met vermogen in het buitenland laat naar het recht van een ander land bij akte een trust instellen ten behoeve van zijn kinderen. Die trust valt binnen deze titel, zodat de bepalingen daarvan meewerken wanneer trustgoederen hier opduiken, bijvoorbeeld bij een registergoed. Ontstond dezelfde figuur alleen uit gedragingen, zonder enige akte, dan biedt deze titel geen aanknopingspunt.

In de praktijk

Wie in Nederland met een buitenlandse trust te maken krijgt, doet er goed aan eerst de oprichtingsakte op te vragen. Zonder geschrift is de trust voor deze titel geen trust. Laat daarnaast vaststellen welk recht de trust beheerst; dat volgt uit het verdrag en bepaalt de bevoegdheden van de trustee. Wat een trust fiscaal betekent, is een aparte vraag die door heel andere regels wordt beantwoord.