Boek 4 Artikel 27 (4:27 BW)

Een stiefkind erft niet vanzelf, want het staat niet in familierechtelijke betrekking tot de erflater. Wie dat anders wil, kan dat regelen. Dit artikel geeft de erflater de mogelijkheid om in zijn testament te bepalen dat een stiefkind bij de wettelijke verdeling wordt betrokken alsof het zijn eigen kind is. Vanaf dat moment loopt het stiefkind gewoon mee in die regeling.

Wat de gelijkstelling betekent

Wordt het stiefkind zo aangewezen, dan is de hele afdeling over de wettelijke verdeling op hem van toepassing. Het krijgt dus een geldvordering op de langstlevende echtgenoot ter grootte van zijn erfdeel, met dezelfde verhoging en dezelfde momenten van opeisbaarheid als de eigen kinderen. Ook de wilsrechten en de regels over boedelbeschrijving en inzage gelden voor hem.

Ruimte voor eigen keuzes

De afdeling geldt voor het stiefkind behoudens voor zover de erflater anders heeft bepaald. Hij kan dus in zijn testament onderdelen van de regeling voor dit kind aanpassen of uitsluiten, bijvoorbeeld wat de wilsrechten betreft. Wat hij niet regelt, volgt de wet.

Plaatsvervulling

De afstammelingen van het stiefkind worden bij plaatsvervulling geroepen. Overlijdt het stiefkind vóór de erflater, dan komen zijn kinderen dus in zijn plaats, net zoals dat bij een eigen kind gebeurt. De wetgever heeft het stiefkind daarmee ook op dit punt met een eigen kind gelijkgesteld.

Een voorbeeld

Een vrouw heeft een zoon en is getrouwd met een man die een dochter in het huwelijk meebracht. Zij wil dat haar stiefdochter na haar dood op dezelfde manier wordt behandeld als haar zoon, en legt in haar testament vast dat de stiefdochter bij de wettelijke verdeling als eigen kind wordt betrokken. Overlijdt de vrouw, dan krijgt haar man de goederen van de nalatenschap. Haar zoon en haar stiefdochter hebben ieder een geldvordering ter grootte van hun erfdeel. Was de stiefdochter al eerder overleden met achterlating van een zoontje, dan was dat kind door plaatsvervulling in haar plaats gekomen.

In de praktijk

De gelijkstelling raakt niet alleen het stiefkind, maar ook de omvang van de aanspraken van de eigen kinderen: er deelt een kind meer mee. Zonder bepaling in een testament levert een stiefrelatie geen erfrecht op, ook niet na jaren van verzorging. Wat er gebeurt als een stiefkind eerder overlijdt dan de erflater, volgt uit de plaatsvervulling die de wet aan de gelijkstelling verbindt. Voor de erfbelasting maakt het overigens geen verschil: daar wordt een stiefkind met een eigen kind gelijkgesteld, met hetzelfde tarief en dezelfde vrijstelling.