Boek 4 Artikel 158 (4:158 BW)

Een erflater kan meer dan één bewindvoerder aanwijzen, bijvoorbeeld omdat hij vertrouwen wil combineren met deskundigheid. Dit artikel regelt hoe die samenwerking juridisch werkt. Het uitgangspunt is ruim: ieder van hen kan alle werkzaamheden die tot het bewind horen zelfstandig verrichten. Het testament kan daarvan afwijken, en ook de kantonrechter kan anders bepalen. Zo blijft het bewind werkbaar zonder dat er voor elke handeling twee handtekeningen nodig zijn.

Zelfstandig, tenzij

De zelfstandige bevoegdheid voorkomt dat het beheer stilvalt zodra één bewindvoerder onbereikbaar is. De erflater kan voorschrijven dat de bewindvoerders gezamenlijk optreden of dat bepaalde beslissingen alleen samen mogen worden genomen. Ook de kantonrechter kan anders bepalen.

Als zij het oneens zijn

Voor een patstelling wijst de wet de kantonrechter aan. Elk van de bewindvoerders kan hem vragen te beslissen, tenzij de uiterste wil een eigen regeling bevat, bijvoorbeeld een derde die knopen doorhakt. De kantonrechter beslist dan het geschilpunt zelf, zodat het beheer verder kan.

Verdeling van de werkzaamheden

Bestaat er een gewichtige reden, dan kan de kantonrechter op verzoek de werkzaamheden verdelen of een bestaande verdeling wijzigen. Dat is meer dan één beslissing nemen: het brengt structuur aan voor de rest van het bewind. Een verdeling kan bijvoorbeeld nodig worden als een van de bewindvoerders door ziekte of afstand feitelijk niet meer kan meedraaien.

Een erflater benoemt zijn zus en zijn accountant samen tot bewindvoerder van het erfdeel van zijn zoon. De zus wil het vermogen veilig op een spaarrekening houden, de accountant wil beleggen. Omdat er niets anders is bepaald, kan ieder van hen alle werkzaamheden alleen verrichten. Een van hen legt het geschil aan de kantonrechter voor, die beslist en desgewenst de taken verdeelt.

In de praktijk

Bij samen optredende bewindvoerders kan ieder van hen alleen handelen; schriftelijke afspraken over wie wat doet en welke beslissingen gezamenlijk worden genomen, maken later verantwoording eenvoudiger. Komen zij er niet uit, dan staat de weg naar de kantonrechter open, ook vóórdat een omstreden handeling is verricht. Een rechthebbende kan de bewindvoerders vragen hoe de werkzaamheden tussen hen zijn verdeeld.