Boek 4 Artikel 179 (4:179 BW)

Dient het bewind niet de rechthebbende maar iemand anders, dan hangt het einde ervan aan dat andere belang. Vervalt het, dan eindigt het bewind. Daarnaast kunnen de rechthebbende en degene voor wie het bewind is ingesteld samen besluiten het op te heffen; zij moeten dat besluit schriftelijk ter kennis brengen van de bewindvoerder. Zo'n besluit kan het hele bewind betreffen, maar ook alleen een of meer van de goederen die eronder vallen. Diende hetzelfde bewind daarnaast ook het belang van de rechthebbende zelf, dan werken deze gronden alleen voor zover het bewind dat andere belang diende; voor het overige loopt het door.

Wanneer het belang vervalt

• De begunstigde krijgt wat hem toekwam: het doel waarvoor het vermogen werd vastgehouden, is bereikt.
• De begunstigde valt weg: hij overlijdt of hij ziet af van zijn aanspraak, zodat er niets meer te beschermen valt.

- De aanspraak vervalt: de voorwaarde waarop zijn recht rustte gaat definitief niet meer in vervulling.

Samen opheffen

De opheffing met wederzijds goedvinden is logisch: de bescherming is er voor de belanghebbende en het vermogen is van de rechthebbende. Zijn zij het eens, dan is er niemand meer wiens belang de beperking rechtvaardigt. De wet stelt wel eisen aan de vorm: het besluit is gemeenschappelijk en het moet de bewindvoerder schriftelijk bereiken. Hij moet immers weten dat zijn taak eindigt of dat bepaalde goederen uit het bewind vallen. Gedeeltelijke opheffing is mogelijk, bijvoorbeeld voor één woning terwijl de rest onder bewind blijft.

Opzegging na dertig jaar

Voor één groep gevallen kent de wet een aparte uitweg. Is het bewind ingesteld in het belang van iemand die is bevoordeeld bij een legaat onder een opschortende tijdsbepaling of opschortende voorwaarde, of bij een testamentaire last, dan kan het bewind na dertig jaar sinds het overlijden van de erflater door opzegging worden beëindigd. Zo blijft vermogen niet eindeloos vastzitten voor een aanspraak die maar niet actueel wordt. Hoe die opzegging moet gebeuren, staat in artikel 4:181 BW.

Een erflater stelt een som geld onder bewind omdat zijn kleinzoon daaruit later zijn studie moet kunnen betalen. Rondt de kleinzoon zijn studie af en is de aanspraak voldaan, dan vervalt het belang en eindigt het bewind. Besluiten de rechthebbende en de kleinzoon eerder samen dat het niet meer nodig is, dan kunnen zij dat schriftelijk aan de bewindvoerder laten weten.

In de praktijk

Zoek eerst uit wiens belang het bewind dient, want dat bepaalt welke van deze routes voor u openstaat; artikel 4:155 BW geeft daarvoor de wettelijke vermoedens. Wilt u samen opheffen, doe dat dan in één schriftelijk stuk dat door beiden is ondertekend en stuur het aantoonbaar naar de bewindvoerder. Wilt u een deel van de goederen vrijmaken, benoem die dan precies. Bent u bewindvoerder en ontvangt u zo'n bericht, wikkel dan af, draag over en leg rekening en verantwoording af.