Boek 4 Artikel 226 (4:226 BW)

Blijft er na de vereffening iets over, dan moet dat overschot ergens naartoe. Dit artikel wijst aan bij wie een door de rechter benoemde vereffenaar de overgebleven goederen aflevert, en wat er gebeurt als er niemand is die ze wil of kan aannemen. Daarmee sluit de vereffening af.

Aan wie de goederen gaan

De hoofdregel is eenvoudig: de vereffenaar geeft de overgebleven goederen af aan de erfgenamen. Is de nalatenschap volgens artikel 4:13 BW van rechtswege verdeeld tussen de echtgenoot en de kinderen, dan gaan de goederen naar de echtgenoot van de erflater. Dat past bij die wettelijke verdeling: de echtgenoot krijgt de goederen en de kinderen houden hun geldvordering.

Als er niemand is die het aanneemt

Zijn er geen erfgenamen, is niet bekend of die er zijn, of weigeren de erfgenamen de goederen in ontvangst te nemen, dan geeft de vereffenaar ze af aan de Staat. Ook een gedeeltelijke situatie is geregeld. Melden zich alleen erfgenamen die tot een deel van de nalatenschap gerechtigd zijn, dan zorgt de vereffenaar eerst dat de nalatenschap wordt verdeeld. Wat daarbij wordt toegedeeld aan erfgenamen die onbekend zijn of die niet aan de verdeling hebben meegewerkt, gaat vervolgens naar de Staat.

Wat de Staat ermee mag

• Verkopen. De Staat mag de afgegeven goederen verkopen; hij hoeft ze niet te bewaren zoals ze zijn.

- Registergoederen in het openbaar. Een woning of ander registergoed mag hij alleen openbaar verkopen, tenzij de kantonrechter hem machtigt tot onderhandse verkoop.

De grens van twintig jaar

Wordt een goed van de nalatenschap, of wat daarvoor in de plaats is gekomen, binnen twintig jaar na het openvallen van de nalatenschap door niemand opgeëist, dan vervalt het aan de Staat. Tot dat moment houdt een erfgenaam die zich alsnog meldt dus een aanspraak. Daarna is de zaak definitief gesloten; de wet wil niet dat vermogen eeuwig in onzekerheid blijft hangen.

Een voorbeeld. Een vereffening eindigt met een positief saldo en een woning. Van de drie erfgenamen zijn er twee bekend en bereikbaar; de derde is jaren geleden naar het buitenland vertrokken en blijft onvindbaar. De vereffenaar zorgt eerst voor een verdeling. Het deel dat aan de onvindbare erfgenaam toekomt, geeft hij af aan de Staat. Meldt die erfgenaam zich binnen twintig jaar, dan kan hij zijn deel nog opeisen.

In de praktijk

Bent u erfgenaam, werk dan mee aan de verdeling en laat weten dat u de goederen wilt ontvangen; weigert u of blijft u stil, dan verdwijnen zij naar de Staat en moet u ze daarna zelf opeisen. Bent u familie van iemand die is overleden zonder dat u iets hoorde over de afwikkeling, ga dan na of er ooit een vereffening is geweest; het boedelregister is daarvoor de plaats. Houd de termijn van twintig jaar in gedachten: die loopt vanaf het openvallen van de nalatenschap, niet vanaf het moment waarop u het te weten kwam.