Boek 4 Artikel 96 (4:96 BW)

Een in bewaring gegeven onderhandse uiterste wil geldt als het stuk van de erflater. Wie daaraan twijfelt, moet dat aantonen. Dit artikel legt de bewijslast bij degene die de geldigheid van zo'n uiterste wil bestrijdt op de grond dat de erflater het stuk niet eigenhandig heeft ondertekend of geschreven, of de bladzijden niet zelf heeft gewaarmerkt.

Wat dit voor een procedure betekent

De erfgenaam of legataris die zich op het testament beroept, hoeft niet te bewijzen dat de handtekening echt is. Het is de betwister die moet aantonen dat zij dat niet is. Slaagt hij daar niet in, dan blijft de uiterste wil overeind en wordt de nalatenschap volgens dat testament afgewikkeld.

• Wie stelt, bewijst hier extra nadrukkelijk. De wet laat geen twijfel over de verdeling van de bewijslast.
• Alleen deze gronden. Het artikel ziet op ondertekening, eigenhandig schrijven en waarmerking van de bladzijden.

- Andere bezwaren. Betwisting op andere gronden, zoals de geestelijke toestand van de erflater, valt buiten deze regel.

Waarom de bewijslast zo ligt

Bij de bewaargeving heeft de erflater tegenover de notaris verklaard dat het stuk zijn uiterste wil bevat en dat aan de vormeisen is voldaan. Die verklaring is in een notariële akte vastgelegd. Daarmee is er een sterke aanwijzing dat het stuk klopt. Zou de bewijslast andersom liggen, dan zou elke ontevreden nabestaande de afwikkeling kunnen ophouden met de enkele bewering dat de handtekening niet echt is.

Een voorbeeld

Een zoon die in het testament minder krijgt dan zijn zus, stelt dat het handschrift op de laatste bladzijde niet van zijn vader is. Hij zal dat moeten onderbouwen, bijvoorbeeld met onderzoek van deskundigen naar het handschrift en met stukken waaruit blijkt hoe zijn vader gewoonlijk tekende. Zolang hij het bewijs niet levert, geldt het testament en wordt de nalatenschap daarnaar verdeeld.

In de praktijk

Betwisten is kostbaar en de drempel ligt hoog; begin er niet aan op een vermoeden alleen. Verzamel eerst vergelijkingsmateriaal en vraag de notaris om een afschrift van de akte van bewaargeving, want daarin staat wat de erflater heeft verklaard. Voor wie een onderhands testament maakt, is de les dat een zorgvuldige waarmerking van elke bladzijde later discussie voorkomt.