- Rechtsvorderingen tot vernietiging van een uiterste wilsbeschikking verjaren een jaar nadat de dood van de erflater alsmede de uiterste wilsbeschikking en de vernietigingsgrond ter kennis zijn gekomen van hem die een beroep op deze grond kan doen, dan wel van zijn rechtsvoorganger.
- De bevoegdheid om ter vernietiging van een uiterste wilsbeschikking een beroep op een vernietigingsgrond te doen vervalt buiten het geval bedoeld in artikel 51 lid 3 van Boek 3 uiterlijk drie jaren nadat de dood van de erflater en de uiterste wilsbeschikking ter kennis zijn gekomen van degene aan wie deze bevoegdheid toekomt, dan wel van zijn rechtsvoorganger.
Boek 4 Artikel 54 (4:54 BW)
Verjaring van de vordering tot vernietiging van een testament
Wettekst
Toelichting
Wie een testament wil laten vernietigen, moet snel zijn. Dit artikel bepaalt dat de rechtsvordering daartoe verjaart door verloop van een jaar. Die termijn begint pas te lopen wanneer degene die zich op de vernietigingsgrond kan beroepen op de hoogte is van drie dingen tegelijk: het overlijden van de erflater, het bestaan van de uiterste wilsbeschikking en de grond voor vernietiging.
Waarom de termijn zo kort is
Een nalatenschap moet op enig moment afgewikkeld kunnen worden. Erfgenamen verdelen, legatarissen krijgen hun goederen en derden kopen die weer. Zou een testament nog jaren later kunnen sneuvelen, dan zou niemand op de uitkomst kunnen bouwen. Daarom kiest de wet voor een korte termijn die begint zodra iemand daadwerkelijk kan handelen.
De buitengrens van drie jaar
Naast de verjaring van een jaar staat een absolute grens. De bevoegdheid om zich op een vernietigingsgrond te beroepen vervalt uiterlijk drie jaar nadat het overlijden en het bestaan van de uiterste wilsbeschikking bekend zijn geworden bij degene die die bevoegdheid heeft, of bij zijn rechtsvoorganger. Zelfs wie de grond pas later ontdekt, kan zich er na die drie jaar niet meer op beroepen.
Een verweer blijft langer mogelijk
Op die buitengrens bestaat de uitzondering die Boek 3 in het algemeen kent voor een beroep op vernietiging als verweer. Wordt u aangesproken op grond van een testament, dan mag u zich in die procedure verweren met de stelling dat de beschikking vernietigbaar is, ook als u zelf te laat zou zijn om die vernietiging als eiser te vorderen.
Een voorbeeld
Een zoon hoort kort na het overlijden dat er een testament is waarin hij is onterfd. Twee jaar later ontdekt hij in de administratie dat de daarin genoemde reden aantoonbaar onjuist was. Vanaf dat moment heeft hij nog een jaar om te procederen, maar hij loopt tegelijk tegen de grens van drie jaar aan die is gaan lopen toen hij van het overlijden en het testament wist.
In de praktijk
Zet de datum waarop u van het testament hoorde meteen vast en vraag direct een afschrift op bij de notaris. Wacht niet met onderzoek tot de gemoederen zijn bedaard, want de termijnen lopen intussen door. Een procedure hoeft de afwikkeling niet stil te leggen, maar wie te laat is, kan alleen nog verweer voeren en niets meer terugvorderen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Verjaart een verweer tegen een testamentaire making?
Iemand die de erflater vanuit een thuiszorgorganisatie verzorgde en later met hem trouwde, werd in het testament bevoordeeld; de kinderen beriepen zich op het verbod voor zorgverleners. De Hoge Raad oordeelde dat registratie in het BIG-register gevolgen heeft voor het voeren van beroepstitels en het verrichten van voorbehouden handelingen, maar geen voorwaarde is om een beroep in de individuele gezondheidszorg uit te oefenen; de bepaling knoopt aan bij het bestaan van een zorgrelatie. Het beroep in cassatie werd verworpen. Het arrest bepaalt wie als beroepsbeoefenaar in de zin van artikel 4:59 heeft te gelden.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.