Artikel 10:2 Awb: Wie neemt het besluit bij mandaat?

Wie krachtens mandaat een besluit neemt, doet dat namens een ander. Dit artikel trekt daaruit de logische conclusie: een besluit dat de gemandateerde binnen de grenzen van zijn bevoegdheid neemt, geldt als een besluit van de mandaatgever. Het besluit wordt dus juridisch toegerekend aan het bestuursorgaan en niet aan de persoon die het opstelde en ondertekende.

Dat is meer dan een formaliteit. Het bepaalt tegen wie u bezwaar maakt, wie in beroep verweerder is, wie het besluit kan intrekken of wijzigen en wie de gevolgen ervan draagt. Zonder deze toerekeningsregel zou elke gemandateerde medewerker een klein bestuursorgaan worden.

Binnen de grenzen van zijn bevoegdheid

De toerekening geldt niet onbeperkt. Zij werkt alleen voor besluiten die binnen de grenzen van het mandaat vallen. Die grenzen liggen in het mandaatbesluit zelf: welk soort besluiten, tot welk bedrag, onder welke voorwaarden. Ook instructies van de mandaatgever op grond van artikel 10:6 Awb horen bij die grenzen, en de wettelijke uitsluitingen van artikel 10:3 Awb bepalen wat sowieso niet in mandaat kan worden gedaan.

Wat als de grens wordt overschreden

Neemt iemand een besluit waarvoor hij geen mandaat had, dan is het genomen door een onbevoegde. Dat betekent niet automatisch het einde van het besluit. Vaak wordt het gebrek in de bezwaarfase hersteld: het bevoegde orgaan zelf, of iemand die daarvoor wél mandaat heeft, beoordeelt de zaak opnieuw volledig en neemt de beslissing op bezwaar. Is niemand door het gebrek benadeeld, dan kan de rechter het met toepassing van artikel 6:22 Awb passeren. Uitzonderlijk kan een burger zich erop beroepen dat hij redelijkerwijs mocht aannemen dat er een geldig mandaat was, maar alleen als het bestuursorgaan zelf die indruk heeft gewekt.

Een voorbeeld. Een gemeentelijke mandaatregeling bepaalt dat een teamleider subsidies mag verlenen tot een daarin genoemd maximumbedrag. De teamleider verleent een subsidie die daar ruim boven ligt. Voor de aanvrager is dat niet te zien, maar juridisch is het besluit buiten het mandaat genomen. Het college kan het gebrek herstellen door de zaak zelf te beoordelen, bijvoorbeeld wanneer iemand bezwaar maakt. Gebeurt dat niet, dan blijft het een onbevoegd genomen besluit, dat in bezwaar of beroep kan worden aangevochten.

Tegen wie richt u zich

Omdat het besluit geldt als besluit van de mandaatgever, is de mandaatgever de partij in de procedure. Adresseer het bezwaarschrift aan het college, de minister of het bestuur van de uitvoeringsinstantie, ook als de brief is ondertekend door een medewerker. Gaat het mis met de adressering, dan is dat meestal te herstellen: een bij het verkeerde orgaan ingediend bezwaarschrift moet op grond van artikel 6:15 Awb worden doorgezonden naar het juiste orgaan.

In de praktijk

• Voor de burger. Laat u niet afschepen met 'dat heeft de afdeling beslist'. Het bestuursorgaan waarvan het besluit is, blijft aanspreekbaar op de inhoud.
• Voor het bestuursorgaan. Zorg dat de mandaatgrenzen scherp en kenbaar zijn. Vage grenzen leveren besluiten op waarvan achteraf onduidelijk is of ze zijn toe te rekenen.
• Voor de gemandateerde. Blijf binnen de kaders en leg bij twijfel voor aan de mandaatgever, die op grond van artikel 10:7 Awb altijd zelf kan beslissen.

Let op dat een bevoegdheidsgebrek zelden op zichzelf staat. Wie ontdekt dat een besluit buiten het mandaat is genomen, ontdekt vaak ook dat de zaak inhoudelijk niet op het juiste niveau is afgewogen. Noem in bezwaar daarom beide punten.