Artikel 10:7 Awb: De mandaatgever blijft zelf bevoegd

Wie mandaat verleent, geeft zijn bevoegdheid niet weg. Dit artikel legt dat in één zin vast: de mandaatgever blijft bevoegd de gemandateerde bevoegdheid uit te oefenen. Het bestuursorgaan kan dus altijd zelf een besluit nemen in een zaak die het in mandaat had weggezet, zonder dat het daarvoor eerst het mandaat hoeft in te trekken of te wijzigen.

Dat is het scherpste verschil met delegatie. Bij delegatie draagt een orgaan een bevoegdheid over aan een ander en kan het die daarna zelf niet meer uitoefenen; artikel 10:17 Awb bepaalt dat met zoveel woorden. Bij mandaat zit de bevoegdheid maar op één plek, namelijk bij de mandaatgever, en staat hem dus niets in de weg.

Wat 'blijft bevoegd' concreet betekent

• Zelf beslissen in een lopende zaak. De mandaatgever kan een dossier naar zich toe trekken en het besluit zelf nemen.
• Een categorie terugnemen. Hij kan bepalen dat een bepaald type besluit voortaan weer bij hem ligt. In de praktijk loopt dat via aanpassing of intrekking van het mandaat, waarvoor artikel 10:8 Awb de grondslag geeft.

- Een genomen besluit herzien. Omdat het besluit op grond van artikel 10:2 Awb geldt als een besluit van de mandaatgever, is hij ook degene die het kan intrekken of wijzigen, binnen de grenzen die het bestuursrecht daaraan stelt.

Voor de burger verandert er niets

Rechtens maakt het geen verschil of het college zelf beslist of een gemandateerde medewerker. In beide gevallen is het een besluit van het college, met dezelfde eisen aan zorgvuldigheid en motivering, dezelfde beslistermijn en dezelfde rechtsmiddelen. Het bestuursorgaan mag dus wisselen zonder dat iemand daar rechten aan ontleent. Wel kan de reden om een zaak weg te halen bij de gemandateerde soms iets zeggen over de zorgvuldigheid van de besluitvorming, bijvoorbeeld als het gebeurt om een onwelkom advies te omzeilen.

Een voorbeeld. Een aanvraag voor een evenementenvergunning ligt in mandaat bij een medewerker vergunningen. De aanvraag ligt gevoelig: omwonenden zijn bezorgd en de gemeenteraad heeft er vragen over gesteld. De burgemeester besluit de vergunning zelf te verlenen of te weigeren. Dat mag zonder meer. Hij hoeft het mandaat niet eerst in te trekken en hoeft ook niet uit te leggen waarom hij het zelf doet. Inhoudelijk is het besluit aan precies dezelfde regels gebonden als wanneer de medewerker het had genomen.

In de praktijk

• Voor het bestuursorgaan. Maak intern duidelijk wanneer een zaak omhoog gaat. Zonder afspraken ontstaat er of te veel opschaling, of helemaal geen.
• Voor de gemandateerde. Zit u met een zaak die de kaders te buiten gaat, leg haar dan voor. Dit artikel maakt dat altijd mogelijk.
• Voor de burger. Aandringen op behandeling 'door het college zelf' geeft u geen sterkere rechtspositie. Uw argumenten wegen niet zwaarder omdat een hogere functionaris tekent.

De keerzijde is dat de mandaatgever zich nooit achter de gemandateerde kan verschuilen. Hij kan sturen op grond van artikel 10:6 Awb, hij kan het mandaat intrekken op grond van artikel 10:8 Awb en hij kan de zaak zelf doen. Dat hij dat allemaal niet heeft gedaan, ontslaat hem niet van de verantwoordelijkheid voor het besluit.