Artikel 8:90 Awb: Waar en wanneer u het schadeverzoek indient

Dit artikel regelt twee praktische dingen: bij wie u een verzoek om schadevergoeding indient en wat u eerst moet doen voordat u dat verzoek indient. U gaat naar de bestuursrechter die ook over een beroep tegen het schadeveroorzakende besluit zou gaan, en u geeft het bestuursorgaan minstens acht weken de gelegenheid om zelf te betalen.

Het verzoek moet schriftelijk. Er is dus geen mondelinge variant; u dient een verzoekschrift in, waarvan de inhoudelijke eisen in artikel 8:92 Awb staan.

De bevoegde rechter volgt het besluit

Welke rechter uw schadeverzoek behandelt, wordt bepaald door het besluit waarover het gaat. Zou een beroep tegen dat besluit bij de rechtbank thuishoren, dan gaat het schadeverzoek ook naar de rechtbank; is een bijzondere bestuursrechter aangewezen voor dat soort besluiten, dan gaat het verzoek daarheen. Dat voorkomt dat een rechter die het rechtsgebied niet kent alsnog over de gevolgen ervan moet oordelen. De vraag óf de bestuursrechter überhaupt mag oordelen, beantwoordt artikel 8:89 Awb.

Eerst het bestuursorgaan vragen

Het tweede lid dwingt u tot een tussenstap: ten minste acht weken voordat u het verzoekschrift indient, vraagt u het bestuursorgaan schriftelijk om vergoeding van de schade. Pas als die acht weken zijn verstreken, kunt u naar de rechter. De wet rekent vanaf uw brief en niet vanaf het antwoord. Alleen de uitzondering aan het slot van het tweede lid kan de tussenstap of de wachttijd opzijzetten; een duidelijke afwijzing kan daar wel onder vallen.

De gedachte hierachter is dat veel schadekwesties zonder rechter kunnen worden opgelost. Het bestuursorgaan krijgt de kans het bedrag te betalen, een schikking voor te stellen of uit te leggen waarom het niets vergoedt. Dat scheelt de burger een procedure en de rechter een zaak.

Als wachten niet van u kan worden gevergd

Op de acht weken bestaat één uitzondering: de tussenstap hoeft niet als dat redelijkerwijs niet van u kan worden gevergd. Denk vooral aan de situatie dat het bestuursorgaan zich al over de schade heeft uitgesproken, bijvoorbeeld door ondubbelzinnig te laten weten niets te zullen betalen. Een tussenstap heeft dan weinig zin meer. Wie zich op die uitzondering beroept, moet die reden wel uitleggen in het verzoekschrift.

Een voorbeeld

Een woningeigenaar heeft na een vernietigde last onder dwangsom kosten gemaakt voor het ongedaan maken van verbouwingen die zij op last van het college had uitgevoerd. Ze stuurt het college op 1 maart een brief waarin ze vraagt om vergoeding van € 6.000 en die kosten specificeert. Het college reageert niet. Vanaf eind april kan zij een verzoekschrift bij de rechtbank indienen; doet zij dat al in maart, dan is het verzoek te vroeg; de rechter geeft haar dan eerst de kans dat te herstellen, maar kan het verzoek anders niet-ontvankelijk verklaren.

In de praktijk

• Voor burgers en ondernemers. Zet uw verzoek aan het bestuursorgaan altijd op papier en bewaar het bewijs van verzending; u moet het volgens artikel 8:92 Awb zo mogelijk meesturen met het verzoekschrift. Zet in die brief meteen het bedrag en de onderbouwing, dan geldt hij tegelijk als startpunt van uw dossier.
• Voor het bestuursorgaan. Behandel zo'n brief niet als gewone post. Gebruik de acht weken om de aansprakelijkheid te beoordelen en reageer binnen die tijd inhoudelijk; een schikking is vrijwel altijd goedkoper dan een verzoekschriftprocedure met proceskosten.

Loopt er al een beroep of hoger beroep over het schadeveroorzakende besluit, dan gelden andere regels: volgens artikel 8:91 Awb gaat het verzoek dan naar de rechter bij wie die procedure loopt, en vervallen de acht weken.