Artikel 8:79 Awb: Het afschrift van de uitspraak

Dit artikel regelt hoe de uitspraak bij de mensen terechtkomt die haar nodig hebben. Partijen krijgen binnen twee weken na de dagtekening kosteloos een afschrift van de griffier, en anderen kunnen tegen betaling een afschrift of uittreksel opvragen. Voor mededingingszaken geldt een bijzondere regel richting de Europese Commissie.

Een uitspraak die in het openbaar is gedaan maar niet wordt verstuurd, helpt niemand verder. Pas met het afschrift in handen kunt u zien wat er precies is beslist, beoordelen of u hoger beroep wilt instellen en het bestuursorgaan aanspreken op de uitkomst.

Twee weken en kosteloos

De griffier stelt binnen twee weken na de dagtekening van de uitspraak een afschrift ter beschikking van partijen. Is de uitspraak mondeling gedaan, dan gaat het om het proces-verbaal daarvan. Dat partijen niets betalen, spreekt niet vanzelf en staat er daarom uitdrukkelijk bij: u hebt de uitspraak nodig om uw rechten te kunnen uitoefenen, dus mag daar geen kostendrempel voor gelden.

De termijn van twee weken is een ordetermijn voor het gerecht: wordt hij overschreden, dan heeft dat geen gevolgen voor de uitspraak zelf. Blijft het afschrift uit, dan is dat vooral een praktisch probleem: bel of mail dan de griffie van het gerecht dat de zaak heeft behandeld en vraag om toezending, met vermelding van het zaaknummer.

Het afschrift heeft ook een juridische functie. De termijn voor hoger beroep loopt vanaf de dag na die waarop u het afschrift van de uitspraak of van het proces-verbaal toegezonden of ter beschikking gesteld hebt gekregen (artikel 6:8 Awb, dat via artikel 6:24 Awb ook voor hoger beroep geldt). Het moment waarop de beslissing in het openbaar werd uitgesproken, telt daarvoor niet. Omdat het om uw eigen afschrift gaat, kan de termijn voor de ene partij op een andere dag beginnen dan voor de andere. Weet u de uitkomst al eerder, bijvoorbeeld via uw gemachtigde, dan verandert dat niets: pas het afschrift van de volledige uitspraak zet de termijn in gang.

Wat anderen kunnen krijgen

Ook wie geen partij was, kan een afschrift of een uittreksel van de uitspraak of het proces-verbaal krijgen. Denk aan een journalist, een onderzoeker, een branchevereniging of een buurman die overweegt zelf te gaan procederen. Voor de kosten die daarvoor in rekening worden gebracht, gelden de regels die zijn gesteld bij en krachtens de Wet tarieven in strafzaken. Anders dan bij partijen is verstrekking aan derden dus niet gratis.

Mededingingszaken en de Europese Commissie

Het derde lid maakt een uitzondering voor uitspraken over de Europese mededingingsregels: de verboden op kartelafspraken en op misbruik van een economische machtspositie, opgenomen in de artikelen 101 en 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. In die zaken stuurt de griffier onverwijld en kosteloos een afschrift naar de Europese Commissie, op grond van de Europese verordening waarnaar artikel 8:45 Awb, vierde lid, verwijst.

Die toezending loopt via de Raad voor de rechtspraak. Alleen wanneer de Hoge Raad of de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zelf heeft beslist, gaat het afschrift rechtstreeks, omdat die colleges niet onder de Raad voor de rechtspraak vallen.

Een voorbeeld

Een ondernemer procedeert tegen een last onder dwangsom en krijgt op 3 maart uitspraak. Twee weken later heeft hij nog niets ontvangen, terwijl hij wil weten of hoger beroep zin heeft. Hij belt de griffie, geeft zijn zaaknummer door en krijgt het afschrift alsnog toegestuurd. Zijn concurrent, die geen partij was maar wel belang heeft bij de uitleg van de regels, vraagt zelf een afschrift op en betaalt daarvoor het geldende tarief.

In de praktijk

• Voor burgers en ondernemers. Noteer de uitspraakdatum en houd uw post en digitale berichtenbox in de gaten. Wacht niet passief af als het afschrift uitblijft. Kijk bij ontvangst direct naar de datum van verzending of terbeschikkingstelling: vanaf de dag daarna loopt de termijn voor hoger beroep.
• Voor het bestuursorgaan. Zorg dat het afschrift intern bij de juiste behandelaar belandt, zeker als de uitspraak een nieuw besluit vergt. Een uitspraak die op de postkamer blijft liggen, kost uitvoeringstijd die u later niet meer inhaalt.