Artikel 7:27a Awb: De dwangsom als een derde beroep instelt

Dit artikel regelt een klein maar praktisch belangrijk detail: als niet de aanvrager zelf, maar iemand anders administratief beroep instelt tegen een besluit op aanvraag, dan wordt de aanvrager voor de dwangsomregeling bij niet tijdig beslissen gelijkgesteld met degene die het beroep heeft ingesteld. De aanvrager krijgt daarmee dezelfde positie als de beroepsindiener om het beroepsorgaan tot een beslissing te dwingen.

Zonder deze bepaling zou de dwangsomregeling in dit soort zaken bij de verkeerde partij terechtkomen. Die regeling is geschreven vanuit de gedachte dat degene die iets vraagt, ook degene is die op een antwoord wacht. Bij beroep van een derde ligt dat anders: de partij met het grootste belang bij snelheid is juist de aanvrager, wiens vergunning of subsidie in de lucht hangt zolang het beroep loopt.

Wat de gelijkstelling betekent

De gelijkstelling is beperkt tot de dwangsomregeling bij niet tijdig beslissen, die begint met artikel 4:17 Awb. Concreet kan de aanvrager daardoor zelf het beroepsorgaan in gebreke stellen als de beslistermijn van artikel 7:24 Awb is verstreken, en na afloop van de daarop volgende termijn aanspraak maken op de dwangsom. Hij hoeft daarvoor niet af te wachten of de beroepsindiener dat doet, en hij hoeft ook niet zelf beroep te hebben ingesteld.

De gelijkstelling gaat niet verder dan dat. Zij maakt de aanvrager niet tot indiener van het beroepschrift, geeft hem geen extra gronden en verandert niets aan de inhoudelijke beoordeling. Voor zijn positie in de procedure zelf is hij belanghebbende, met de rechten die afdeling 7.3 aan belanghebbenden geeft, zoals het recht te worden gehoord.

Een voorbeeld

Een horecaondernemer krijgt een vergunning voor een terras. Een omwonende is het daar niet mee eens en stelt administratief beroep in bij het bevoegde beroepsorgaan. Dat orgaan laat de zaak maandenlang liggen en de beslistermijn verstrijkt. De omwonende heeft geen haast: zolang er niet is beslist, verandert er voor hem niets. De ondernemer wel, want hij durft niet te investeren zolang de vergunning ter discussie staat. Dankzij deze bepaling kan hij zelf een ingebrekestelling sturen en, als het beroepsorgaan daarna nog steeds niet beslist, de dwangsom opeisen.

Waar het misgaat

• Te vroeg in gebreke stellen. De ingebrekestelling heeft pas zin als de beslistermijn echt is verstreken. Reken die termijn na aan de hand van artikel 7:24 Awb, inclusief een eventuele verdaging of opschorting.
• Aan het verkeerde orgaan sturen. De ingebrekestelling gaat naar het beroepsorgaan dat op het beroep moet beslissen, niet naar het bestuursorgaan dat het oorspronkelijke besluit nam.

- Rekenen op een vergunning van rechtswege. Die mogelijkheid geldt hier niet: artikel 7:27 Awb schakelt titel 4.1 grotendeels uit en houdt alleen de dwangsomregeling in stand, niet de regeling van artikel 4:20a Awb.

Verhouding tot andere artikelen

Deze bepaling hangt rechtstreeks samen met artikel 7:27 Awb, dat bepaalt welke algemene regels wel en niet gelden bij administratief beroep. Voor de bezwaarfase bestaat een identieke regeling in artikel 7:14a Awb: ook daar wordt de aanvrager gelijkgesteld met de indiener van het bezwaarschrift als een ander bezwaar maakt. Wie een besluit op aanvraag krijgt en merkt dat een derde daartegen opkomt, doet er goed aan zich te melden bij het beroepsorgaan, zodat hij de termijnen kan volgen en op tijd kan ingrijpen.