Artikel 7:14 Awb: Welke algemene regels niet gelden in bezwaar

Dit artikel voorkomt dubbele regels. De bezwaarprocedure heeft in hoofdstuk 7 haar eigen voorschriften over horen, stukken, termijnen en de beslissing. Zou daarnaast ook de algemene regeling voor de voorbereiding en bekendmaking van besluiten gelden, dan zouden bestuursorganen twee sporen tegelijk moeten volgen. Daarom verklaart dit artikel een aantal algemene bepalingen niet van toepassing op besluiten die op grond van de bezwaarafdeling worden genomen.

Praktisch gaat het vooral om de beslissing op bezwaar zelf. Voor dat besluit gelden de eigen regels van deze afdeling, met de uitzonderingen die dit artikel uitdrukkelijk overeind laat.

Wat buiten toepassing blijft

Uitgeschakeld zijn onder meer de regeling over de uitgebreide voorbereidingsprocedure, de algemene voorschriften over bekendmaking en mededeling van besluiten, en de algemene regeling over de motivering van besluiten. Op dat laatste maakt de wet één uitzondering: artikel 3:49 Awb blijft wel gelden, zodat de beslissing op bezwaar nog steeds kan worden gemotiveerd door te verwijzen naar een advies dat de motivering zelf bevat en waarvan kennis is of wordt gegeven. Verder is het uitschakelen geen versoepeling: hoofdstuk 7 regelt die onderwerpen zelf, en vaak strenger. Zo bepaalt artikel 7:12 Awb precies hoe de beslissing op bezwaar moet worden gemotiveerd en bekendgemaakt, en regelen de artikelen 7:2 tot en met 7:9 Awb het horen. Dat maakt een tweede laag algemene voorschriften overbodig.

Ook de algemene regeling over beschikkingen blijft grotendeels buiten toepassing. De beslissing op bezwaar is namelijk geen gewone beschikking op aanvraag: er ligt geen aanvraag aan ten grondslag maar een bezwaarschrift, en de termijn waarbinnen moet worden beslist staat elders in dit hoofdstuk.

Wat wél blijft gelden

Het artikel houdt een aantal bepalingen uitdrukkelijk in stand. De plicht om te melden dat een beslissing niet op tijd komt en om dan een zo kort mogelijke nieuwe termijn te noemen, blijft bestaan. Ook een deel van de opschortingsregeling voor beslistermijnen blijft van kracht, waaronder de opschorting bij overmacht.

Het belangrijkste dat overeind blijft, is de dwangsomregeling bij niet tijdig beslissen. Beslist het bestuursorgaan te laat op een bezwaarschrift, dan kan de bezwaarmaker het orgaan in gebreke stellen en loopt er daarna een dwangsom op. Dat is een van de weinige harde prikkels tegen bezwaarprocedures die maandenlang blijven liggen.

Een voorbeeld. Iemand maakt bezwaar tegen de afwijzing van een parkeervergunning. De gemeente laat de zaak liggen en de beslistermijn verstrijkt. Omdat de dwangsomregeling in bezwaar gewoon geldt, kan de bezwaarmaker de gemeente schriftelijk in gebreke stellen; blijft de beslissing daarna uit, dan verbeurt de gemeente een dwangsom per dag. Wat hij niet kan doen, is klagen dat de gemeente geen zienswijzeprocedure heeft gevolgd, want die procedure geldt in bezwaar niet.

Waar het misgaat

De meest gemaakte fout is dat mensen in beroep regels aanvoeren die op de beslissing op bezwaar niet van toepassing zijn. Een klacht dat het bestuursorgaan geen ontwerpbeslissing ter inzage heeft gelegd of geen zienswijzen heeft gevraagd, gaat niet op: dat hoort bij de voorbereiding van het oorspronkelijke besluit, niet bij de bezwaarfase.

Aan de kant van het bestuursorgaan gaat het mis wanneer men aanneemt dat de bezwaarfase daarmee vrijblijvend is. Dat is onjuist. Hoofdstuk 7 stelt eigen, dwingende eisen, en de dwangsom bij te laat beslissen blijft onverkort gelden.

In de praktijk

Voor de burger of ondernemer: zoek de spelregels voor uw bezwaar in hoofdstuk 7 en niet in de algemene bepalingen over besluitvorming. Duurt het te lang, kijk dan naar de dwangsomregeling, want die is met opzet overeind gelaten. Voor het bestuursorgaan: gebruik dit artikel als checklist voordat u een standaardprocedure over de bezwaarbehandeling heen legt, en bewaak de beslistermijn, omdat een van de weinige overgebleven algemene regels juist daaraan een prijskaartje hangt.