- Degene aan wie het recht is toegekend beroep bij een bestuursrechter in te stellen, dient alvorens beroep in te stellen bezwaar te maken, tenzij: a. het besluit in bezwaar of in administratief beroep is genomen, b. het besluit aan goedkeuring is onderworpen, c. het besluit een goedkeuring of een weigering daarvan inhoudt, d. het besluit is voorbereid met toepassing van afdeling 3.4, e. het besluit is genomen op basis van een uitspraak waarin de bestuursrechter met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, onderdeel a, heeft bepaald dat afdeling 3.4 geheel of gedeeltelijk buiten toepassing blijft, f. het beroep zich richt tegen het niet tijdig nemen van een besluit, g. het besluit is genomen op grond van een voorschrift als genoemd in de bij deze wet behorende Regeling rechtstreeks beroep dan wel het besluit anderszins in die regeling is omschreven.
- Tegen de beslissing op het bezwaar kan beroep worden ingesteld met toepassing van de voorschriften die gelden voor het instellen van beroep tegen het besluit waartegen bezwaar is gemaakt.
←
Terug 6:24 · Dezelfde regels in hoger beroep en cassatie
Verder 7:1a · Rechtstreeks beroep zonder bezwaarfase
→
Artikel 7:1 Awb: Eerst bezwaar, dan pas naar de rechter
Eerst bezwaar, dan pas naar de rechter
Wettekst
Toelichting
Wie het niet eens is met een besluit van een gemeente, het UWV of de Belastingdienst, mag daar niet meteen mee naar de rechter. Dit artikel bepaalt dat iemand die beroep bij de bestuursrechter mag instellen, eerst bezwaar moet maken bij het bestuursorgaan dat het besluit nam. Pas als dat orgaan opnieuw heeft beslist, staat de gang naar de rechter open.
De gedachte erachter is dubbel. Het bestuursorgaan krijgt een echte kans om een fout zelf te herstellen, zonder dat daar een rechter aan te pas hoeft te komen. En de burger krijgt een laagdrempelige, kosteloze herkansing: in bezwaar is geen griffierecht verschuldigd en is geen advocaat nodig. Wat overblijft, komt beter uitgezocht bij de rechter terecht.
Wat de bezwaarplicht inhoudt
Het bezwaarschrift gaat naar het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, binnen de termijn van artikel 6:7 Awb en met de gegevens die artikel 6:5 Awb voorschrijft. Dat orgaan bekijkt de zaak opnieuw, en anders dan de rechter kijkt het daarbij niet alleen naar de rechtmatigheid maar ook naar wat het nu het beste besluit vindt. Die heroverweging vindt op grond van artikel 7:11 Awb wel plaats op de grondslag van het bezwaar: wat u aanvoert, bepaalt waar het orgaan naar kijkt. De uitkomst heet de beslissing op bezwaar: het oorspronkelijke besluit blijft in stand, wordt aangepast of wordt herroepen.
De uitzonderingen op de bezwaarplicht
In een aantal gevallen zou een bezwaarronde niets toevoegen of zelfs schadelijk zijn. Daarvoor somt het eerste lid uitzonderingen op waarin u direct beroep instelt:
- Er is al een bestuurlijke ronde geweest. Het besluit is genomen in bezwaar of in administratief beroep. Bezwaar tegen een beslissing op bezwaar zou eindeloos rondpompen zijn.
- Goedkeuring. Het besluit is aan goedkeuring onderworpen, of het besluit is zelf een goedkeuring of een weigering daarvan. Bij zulke besluiten heeft al een tweede bestuurslaag meegekeken.
- Voorbereid met de uitgebreide procedure. Is het besluit voorbereid met afdeling 3.4, dan hebben belanghebbenden, en soms iedereen, al vooraf een zienswijze kunnen indienen. Hetzelfde geldt als de bestuursrechter met toepassing van artikel 8:72 Awb, vierde lid, onderdeel a, heeft bepaald dat die afdeling geheel of gedeeltelijk buiten toepassing blijft.
- Niet tijdig beslissen. Richt het beroep zich tegen het uitblijven van een besluit, dan is bezwaar zinloos: er valt niets te heroverwegen. U klaagt juist dat er nog niets ligt.
- Regeling rechtstreeks beroep. Voor besluiten die genoemd of omschreven zijn in de Regeling rechtstreeks beroep, een bijlage bij deze wet, is de bezwaarfase door de wetgever geschrapt.
Buiten deze gevallen kunt u het bestuursorgaan in uw bezwaarschrift ook vragen in te stemmen met rechtstreeks beroep bij de rechter. Die mogelijkheid staat in artikel 7:1a Awb.
Beroep na de beslissing op bezwaar
Het tweede lid regelt de aansluiting. Tegen de beslissing op bezwaar staat beroep open volgens dezelfde voorschriften die golden voor beroep tegen het oorspronkelijke besluit. Welke rechter bevoegd is en welke bijzondere regels gelden, wordt dus bepaald door de aard van het eerste besluit, niet door de bezwaarbeslissing.
Een voorbeeld. Een horecaondernemer krijgt zijn exploitatievergunning geweigerd en stuurt boos een beroepschrift naar de rechtbank. De rechtbank verklaart zich niet bevoegd om daar inhoudelijk op te beslissen, maar stuurt het stuk op grond van artikel 6:15 Awb door naar de gemeente, die het als bezwaarschrift behandelt. De ondernemer verliest tijd, maar niet zijn zaak, mits hij binnen de termijn heeft ingediend.
In de praktijk
Voor de burger of ondernemer: kijk altijd onder aan het besluit naar de rechtsmiddelenclausule, want daar staat of u bezwaar of beroep moet instellen. Twijfelt u, dien dan tijdig iets in bij het orgaan dat het besluit nam; verkeerd geadresseerde stukken worden doorgezonden, te late stukken niet gered. Voor het bestuursorgaan: vermeld de juiste route en behandel een als beroepschrift bedoeld stuk niet als niet-ontvankelijk bezwaar zonder eerst te kijken of een uitzondering van het eerste lid speelt.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Kan bezwaar worden gemaakt als geen beroep openstaat?
De Afdeling bestuursrechtspraak leidt uit artikel 7:1, eerste lid, af dat bezwaar alleen openstaat voor wie ook beroep bij de bestuursrechter kan instellen. Stond tegen een beslissing geen beroep open, dan kon daartegen dus ook geen bezwaar worden gemaakt en moest het bestuursorgaan het bezwaar niet-ontvankelijk verklaren in plaats van ongegrond.
-
Wat als afdeling 3.4 feitelijk is gevolgd?
Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak is beslissend of het bestuursorgaan de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Awb werkelijk heeft toegepast. Is dat gebeurd, dan staat op grond van artikel 7:1, eerste lid, onderdeel d, meteen beroep op de rechter open. Of die procedure terecht is gevolgd, doet daarbij niet ter zake; de tekst van de bepaling knoopt alleen aan bij het feitelijke gebruik ervan.
-
Wat als afdeling 3.4 juist niet is gevolgd?
Is afdeling 3.4 van de Awb per ongeluk niet toegepast terwijl dat wel had gemoeten, dan geldt de uitzondering van artikel 7:1, eerste lid, onderdeel d, niet en moet eerst bezwaar worden gemaakt. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State overweegt daarbij dat de vraag of die voorbereidingsprocedure al dan niet terecht niet is gevolgd, gelet op de redactie van die bepaling niet van belang is. Omdat het bestuursorgaan het ingediende bezwaar als zienswijze had behandeld en geen besluit op bezwaar had genomen, was niet aan de voorwaarden voor beroep voldaan en verklaart de Afdeling het rechtstreeks ingestelde beroep niet-ontvankelijk.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.