Artikel 6:15 Awb: Doorzenden naar het bevoegde orgaan

Dit artikel voorkomt dat u uw zaak verliest doordat u bij het verkeerde loket hebt aangeklopt. Komt een bezwaar- of beroepschrift binnen bij een bestuursorgaan of een bestuursrechter die er niet over gaat, dan moet dat orgaan het stuk zo spoedig mogelijk doorsturen naar wie er wel over gaat, met vermelding van de datum waarop het binnenkwam, en u daarover informeren. Voor de vraag of u op tijd was, telt de datum van binnenkomst bij het onbevoegde orgaan.

Achter die regel zit een eenvoudige gedachte: het bestuursrechtelijke bevoegdheidslandschap is voor buitenstaanders ondoorzichtig. Wie zich inspant en tijdig reageert, mag daar niet op afknappen omdat hij de verkeerde afdeling of de verkeerde rechter koos.

De doorzendplicht

Het onbevoegde orgaan mag het stuk niet terugsturen met de mededeling dat u zelf maar moet uitzoeken waar het thuishoort. Het moet doorzenden, en wel zo spoedig mogelijk. Daarbij hoort dat de ontvangstdatum meegaat, want die datum is het bewijs dat u binnen de termijn was. Tegelijk moet u bericht krijgen dat is doorgezonden, zodat u weet waar uw zaak nu ligt en met wie u verder contact hebt.

De regel geldt ook als u zich vergist in het soort rechtsmiddel. Hebt u een beroepschrift geschreven waar een bezwaarschrift op zijn plaats was, of andersom, dan wordt het stuk op dezelfde manier behandeld en doorgezonden. Het etiket op uw brief is dus niet doorslaggevend; het gaat om wat u kennelijk wilt bereiken.

De termijn blijft behouden, met één uitzondering

Het tijdstip van indiening bij het onbevoegde orgaan is bepalend voor de tijdigheid. Wie op de laatste dag van de termijn bij het verkeerde orgaan indient, is dus op tijd, ook als het stuk pas weken later bij het bevoegde orgaan arriveert. Daarop bestaat één uitzondering: kennelijk onredelijk gebruik van procesrecht. Die uitzondering is bedoeld voor gevallen waarin iemand het systeem doelbewust misbruikt, bijvoorbeeld door stukken willekeurig rond te sturen om tijd te winnen of om instanties te belasten. Een gewone vergissing valt daar niet onder; de drempel ligt hoog en het woord "kennelijk" onderstreept dat.

Een voorbeeld

Iemand krijgt een besluit van een uitvoeringsinstantie en stuurt zijn bezwaarschrift, in de veronderstelling dat de gemeente erover gaat, naar het gemeentehuis. De brief komt daar binnen op de laatste dag van de bezwaartermijn. De gemeente stuurt het stuk door naar de uitvoeringsinstantie met de aantekening dat het op die dag is binnengekomen, en laat de indiener weten dat zij dat heeft gedaan. Het bezwaar is tijdig ingediend, ook al ligt het pas tien dagen later op het juiste bureau.

In de praktijk

• Voor indieners: lees altijd de rechtsmiddelenverwijzing onder het besluit; daar staat waar u moet zijn. Twijfelt u, dien dan liever bij het orgaan uit die verwijzing in dan te wachten tot u het zeker weet.
• Wacht niet passief af nadat u bericht van doorzending hebt gekregen. Noteer bij welk orgaan uw zaak nu ligt en vraag daar om een ontvangstbevestiging.
• Voor bestuursorganen: zend door in plaats van te retourneren, en vermeld de oorspronkelijke ontvangstdatum uitdrukkelijk in de begeleidende brief. Zonder die datum ontstaat later onnodige discussie over de tijdigheid.

- Beoordeel naar inhoud, niet naar opschrift. Een stuk met het kopje "beroepschrift" dat feitelijk een bezwaar is, moet gewoon worden doorgezonden of als bezwaar worden behandeld.

Verhouding tot andere artikelen

Voor gewone brieven en aanvragen die bij het verkeerde bestuursorgaan belanden, geldt de algemene doorzendplicht van artikel 2:3 Awb. Voor de vraag of een per post verzonden stuk tijdig is, gelden daarnaast de regels van artikel 6:9 Awb. Is een stuk ondanks alles te laat, dan biedt artikel 6:11 Awb uitkomst als de overschrijding verschoonbaar is. Bij een besluit dat tijdens de procedure wordt vervangen, wordt in artikel 6:19 Awb uitdrukkelijk naar de doorzendregeling van dit artikel verwezen.