Artikel 5:39 Awb: Bezwaar tegen de last omvat de invordering

Wie procedeert tegen een last onder dwangsom, hoeft niet apart nog eens op te komen tegen de beschikking waarmee de dwangsom wordt ingevorderd. Het bezwaar, beroep of hoger beroep tegen de last heeft van rechtswege ook betrekking op die invorderingsbeschikking, voor zover de belanghebbende die betwist. Zo worden beide vragen in een procedure beantwoord.

Dat is efficient en het voorkomt tegenstrijdige uitkomsten. De vraag of de last terecht is opgelegd en de vraag of er dwangsommen zijn verbeurd, hangen nauw samen: valt de last weg, dan valt de grond onder de invordering meestal ook weg. Ze bij twee verschillende instanties of op twee verschillende momenten laten behandelen, levert alleen maar dubbel werk op.

Alleen voor zover u de invordering betwist

De koppeling werkt niet automatisch op alles. Zij strekt zich uit tot de invorderingsbeschikking voor zover u die betwist. U moet dus wel kenbaar maken dat u het ook met de invordering oneens bent en waarom. Wie uitsluitend aanvoert dat de last onterecht is en geen woord wijdt aan de invordering, loopt het risico dat de rechter zich over dat onderdeel niet uitlaat. Betwisten kan op verschillende punten: er is helemaal niets verbeurd, er is minder verbeurd dan gesteld, de constatering deugt niet, of de berekening klopt niet. Benoem dat concreet in uw bezwaar- of beroepschrift.

Loopt er al een bezwaar- of beroepsprocedure over de last, dan hoort de invorderingsbeschikking daarin thuis en kunt u er niet los tegen procederen. Dient u toch een apart bezwaarschrift in, dan moet dat worden doorgezonden naar de instantie die de zaak over de last behandelt. Is de procedure over de last al afgerond, of hebt u tegen de last nooit bezwaar gemaakt, dan maakt u binnen de gewone termijn zelfstandig bezwaar tegen de invorderingsbeschikking. Volgens de rechtspraak geldt de bundeling ook als het bestuursorgaan juist besluit een verbeurde dwangsom niet in te vorderen; wie om handhaving heeft gevraagd, kan dat besluit dan in de lopende procedure aan de orde stellen.

Verwijzing naar een ander orgaan

Omdat de invordering meeloopt met de zaak over de last, komt zij terecht in de fase waarin die zaak zich op dat moment bevindt. Daardoor kan het gebeuren dat over de invordering minder rechters oordelen dan wanneer zij los was aangevochten. De bestuursrechter mag de beslissing over de invordering daarom verwijzen naar een ander orgaan, als behandeling daar gewenst is, bijvoorbeeld naar het bestuursorgaan voor een bezwaarprocedure of naar de rechtbank. Dat is een uitzondering op de hoofdregel van bundeling.

Stukken en voorlopige voorziening

In beroep en hoger beroep moet u zo mogelijk een afschrift overleggen van de beschikking die u betwist. De rechter kan die beschikking anders niet beoordelen, want zij hoort niet vanzelf bij het dossier van de zaak over de last. Kunt u de beschikking niet overleggen, bijvoorbeeld omdat u haar nooit hebt ontvangen, meld dat dan uitdrukkelijk.

Dezelfde regels gelden bij een verzoek om voorlopige voorziening. Vraagt u schorsing van de last, dan kunt u in hetzelfde verzoek de invordering betrekken, zodat de incasso niet doorloopt terwijl de zaak nog open is.

Een voorbeeld

Een eigenaar van een schuur krijgt een last onder dwangsom om een illegale dakopbouw te verwijderen. Hij maakt bezwaar. Nog tijdens de bezwaarprocedure geeft de gemeente een invorderingsbeschikking voor twee verbeurde dwangsommen. De eigenaar hoeft daar geen apart bezwaarschrift voor in te dienen: hij schrijft in zijn lopende procedure dat hij ook de invordering betwist, omdat op de gecontroleerde data al met de sloop was begonnen. De bezwaarprocedure gaat dan over beide besluiten.

In de praktijk

• Voor de belanghebbende: stuur zodra u een invorderingsbeschikking ontvangt een aanvullende brief in uw lopende procedure waarin u die uitdrukkelijk betwist, met een afschrift erbij.
• Voor het bestuursorgaan: stuur de invorderingsbeschikking ook naar de instantie die de zaak over de last behandelt, zodat het dossier compleet is.
• Voor beiden: betwisten kost weinig moeite, maar zwijgen kan betekenen dat de invordering onaantastbaar wordt terwijl de last nog ter discussie staat.

Voor de last onder bestuursdwang bestaat een vergelijkbare bundeling in artikel 5:31c Awb. De beschikking waar het hier om draait, is die uit artikel 5:37 Awb; welke gevolgen een procedure heeft voor de verjaring, leest u in artikel 5:35 Awb en artikel 5:37a Awb.