Artikel 5:31c Awb: Eén procedure tegen last, uitvoering en kosten

Rond bestuursdwang kunnen achter elkaar meerdere besluiten worden genomen: eerst de last, daarna de beschikking om die last zelf uit te voeren, en ten slotte de beschikking waarin de kosten worden vastgesteld. Dit artikel voorkomt dat u tegen elk van die besluiten een eigen procedure moet voeren. Loopt er een bezwaar, beroep of hoger beroep tegen de last, dan heeft die procedure van rechtswege mede betrekking op de toepassingsbeschikking en op de kostenbeschikking, voor zover u die betwist.

De reden is praktisch en beschermend tegelijk. De drie besluiten hangen inhoudelijk samen en volgen elkaar snel op. Zonder deze bundeling zou iemand die terecht tegen de last opkomt alsnog kunnen struikelen over een gemiste termijn tegen de rekening die later binnenkwam.

Wat de bundeling wel en niet doet

De koppeling gaat niet vanzelf over álles. Zij werkt "voor zover de belanghebbende deze beschikking betwist": u moet dus laten blijken dat u ook de uitvoering of het kostenbedrag ter discussie stelt. Wie alleen aanvoert dat er nooit een overtreding was en met geen woord over de kosten rept, mag niet verwachten dat de rechter het kostenbedrag toch beoordeelt.

Omgekeerd hoeft u geen nieuw bezwaarschrift in te dienen als de kostenbeschikking pas tijdens uw lopende procedure komt. Meld dat u die beschikking betwist, geef aan waarom, en de zaak groeit mee.

De bundeling werkt alleen zolang er tegen de last nog een procedure loopt. Is de last al onherroepelijk, of hebt u er nooit bezwaar tegen gemaakt, dan is er niets om bij aan te haken. Tegen een kostenbeschikking die daarna komt, maakt u dan gewoon afzonderlijk bezwaar, binnen de termijn van zes weken uit artikel 6:7 Awb.

Het afschrift meesturen

Wie in beroep of hoger beroep een kostenbeschikking aanvecht, stuurt daarvan voor zover mogelijk een kopie mee. "Zo mogelijk" is een bewuste nuance: hebt u de beschikking niet ontvangen of niet meer, dan is dat geen reden om uw betwisting terzijde te schuiven. Wel maakt u het de rechter een stuk makkelijker als u het stuk gewoon meestuurt, want daaruit blijkt precies welke kostenposten en welke uitvoeringshandelingen aan de orde zijn.

Verwijzing naar een ander orgaan

De bestuursrechter kan de beslissing over de toepassingsbeschikking of de kostenbeschikking verwijzen naar een ander orgaan, als behandeling daar gewenst is. Daarmee kan hij voorkomen dat zo'n deelgeschil, doordat het meeloopt met de zaak over de last, rechtstreeks in een late fase belandt en een of meer rondes overslaat die het bij een losse procedure wel zou krijgen. Het orgaan waarnaar wordt verwezen kan het bestuursorgaan zijn, voor een bezwaarprocedure, of de rechtbank. Het is een uitzondering; het uitgangspunt blijft dat alles in één zaak wordt behandeld.

Ook bij een voorlopige voorziening

Dezelfde regels gelden bij een verzoek om een voorlopige voorziening. Vraagt u de voorzieningenrechter op grond van artikel 8:81 Awb om de last te schorsen, dan strekt dat verzoek zich mede uit tot de uitvoering en de kosten, voor zover u die betwist. Dat is belangrijk bij bestuursdwang, omdat uitvoering vaak onomkeerbaar is: gesloopt is gesloopt.

Een voorbeeld. Een ondernemer krijgt een last onder bestuursdwang om een illegaal geplaatste opslagcontainer te verwijderen. Hij maakt bezwaar en stelt daarna beroep in. Terwijl het beroep loopt, laat de gemeente de container afvoeren en stuurt zij een kostenbeschikking van vierduizend euro. De ondernemer hoeft geen nieuwe procedure te beginnen: hij schrijft de rechtbank dat hij ook die kosten betwist, licht toe dat het sleeptarief onredelijk hoog is en stuurt een afschrift van de beschikking mee. De rechter beoordeelt dan zowel de last als het bedrag.

In de praktijk

• Voor de belanghebbende. Betwist expliciet en op schrift, per onderdeel: de overtreding, de uitvoering en de kosten. Noem bij de kosten concrete posten, zoals uurtarieven, transport of stortkosten. Een algemene zin dat u het "nergens mee eens" bent, is te vaag om de bundeling te dragen.
• Voor het bestuursorgaan. Specificeer de kostenbeschikking zo dat elke post herleidbaar is naar een handeling, en stuur die beschikking ook naar de gemachtigde in de lopende procedure. Dat voorkomt discussie over de vraag of de betwisting tijdig en gericht is.
• Voor beiden. Bij een last onder dwangsom werkt een vergelijkbare bundeling voor de invorderingsbeschikking; die staat in artikel 5:39 Awb. Verwar de twee regelingen niet: bij bestuursdwang gaat het om uitvoeringskosten, bij een dwangsom om verbeurde bedragen.