Artikel 8:41 Awb: Het griffierecht bij de bestuursrechter

Dit artikel regelt het griffierecht: het bedrag dat u moet betalen om uw beroep bij de bestuursrechter behandeld te krijgen. De griffier heft het van degene die het beroepschrift indient en laat schriftelijk weten hoeveel het is. Wie niet op tijd betaalt, riskeert dat de rechter de zaak niet inhoudelijk bekijkt. Het bedrag is deels een bijdrage in de kosten van de rechtspraak en werkt deels als drempel tegen lichtvaardig procederen, maar die drempel mag niemand met weinig geld de gang naar de rechter afsnijden.

Wat u moet betalen

• € 54 of € 200 als een natuurlijke persoon beroep instelt. Het lage tarief geldt voor besluiten die vallen onder de Regeling verlaagd griffierecht die bij de Algemene wet bestuursrecht hoort; welke besluiten dat zijn, staat in die regeling zelf. Voor alle andere besluiten geldt € 200.

- € 397 als het beroep wordt ingesteld door iemand anders dan een natuurlijke persoon, dus bijvoorbeeld door een besloten vennootschap, een vereniging of een stichting.

Eén keer betalen bij samenhang

Het derde lid voorkomt stapeling. Richt één beroepschrift zich tegen twee of meer samenhangende besluiten, of stellen twee of meer indieners samen beroep in tegen hetzelfde besluit, dan is het griffierecht maar één keer verschuldigd. Wel geldt dan het hoogste van de bedragen die anders verschuldigd zouden zijn geweest. Procederen een buurtbewoner en een stichting samen tegen dezelfde vergunning, dan betaalt de groep dus eenmaal het tarief voor een rechtspersoon.

Betalen binnen vier weken

De griffier deelt mee welk bedrag verschuldigd is en wijst daarbij op de gevolgen van niet of te laat betalen. Vanaf de verzending van die mededeling hebt u vier weken om het bedrag bijgeschreven te krijgen op de rekening van het gerecht of het ter griffie te storten. Bijgeschreven is het beslissende woord: opdracht geven op de laatste dag is niet genoeg als het geld pas later binnenkomt.

Wordt er niet op tijd betaald, dan is het beroep niet-ontvankelijk. Daarop bestaan twee uitzonderingen. De eerste is dat redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest, bijvoorbeeld als de mededeling aantoonbaar naar een verkeerd adres ging. De tweede is betalingsonmacht: is aannemelijk dat de indiener op de uiterste betaaldatum het geld niet kon opbrengen, dan blijft niet-ontvankelijkverklaring achterwege. Wie zich daarop beroept, moet dat tijdig doen en onderbouwen met gegevens over inkomen, vermogen en vaste lasten.

Iemand vecht een terugvordering van bijstand aan. De griffier stuurt op 1 maart de mededeling dat € 54 verschuldigd is; het geld moet uiterlijk 29 maart binnen zijn. De betrokkene zit onder beslag en heeft geen bestedingsruimte. Hij stuurt vóór die datum een brief met een overzicht van zijn inkomen en zijn schulden. De rechtbank kan het beroep dan toch behandelen.

Het griffierecht terugkrijgen

Trekt u uw beroep in omdat het bestuursorgaan alsnog geheel of gedeeltelijk aan u tegemoetkomt, dan moet dat bestuursorgaan het betaalde griffierecht vergoeden. Dat is een harde verplichting uit het zevende lid. Trekt u om een andere reden in, dan mág het bestuursorgaan het bedrag geheel of gedeeltelijk vergoeden, maar het hoeft niet. Wint u de zaak en verklaart de rechter het beroep gegrond, dan volgt vergoeding van het griffierecht uit artikel 8:74 Awb.

In de praktijk

• Voor de burger: betaal direct na ontvangst van de mededeling en bewaar het betaalbewijs. Wachten tot de laatste week is de meest voorkomende oorzaak van een niet-ontvankelijk beroep. Kunt u niet betalen, meld de betalingsonmacht dan binnen de termijn en stuur meteen bewijsstukken mee.
• Voor rechtspersonen: houd rekening met het hoge tarief en met uw interne betaalroute; een factuurtermijn van zes weken past niet in een betaaltermijn van vier weken.
• Voor het bestuursorgaan: komt u tijdens de procedure alsnog tegemoet aan de indiener, betaal dan uit eigen beweging het griffierecht terug in plaats van te wachten op een verzoek.